شفیع

واتقوا يوما لا تجزي نفس عن نفس شيئا ولا يقبل منها شفاعة ولا يؤخذ منها عدل ولا هم ينصرون

برداشت از آیه :مهربان باشید، که در رستاخیز، هرکس تنها کردارِ خویش را می‌بیند و نه یاری در میان است، نه پادرمیانی و نه جایگزینی.

روشنگری:واتقوا = نیکی کنید.
شفاعة = پادرمیانی، هم‌راهی.
به واژه‌ی کلیدیِ «شفیع» رجوع شود.

واتقوا يوما لا تجزي نفس عن نفس شيئا ولا يقبل منها عدل ولا تنفعها شفاعة ولا هم ينصرون

برداشت از آیه :پیش از مرگ نیکی کنید و از ستم بپرهیزید؛ در رستاخیز کسی به دادِ کسی نرسد و میانجی‌گری سودی نبخشد.

يا أيها الذين آمنوا أنفقوا مما رزقناكم من قبل أن يأتي يوم لا بيع فيه ولا خلة ولا شفاعة والكافرون هم الظالمون

برداشت از آیه :باورمندان پيش از رستاخیز و بازماندن از یاری و همراهی، با مهربانی از داشته‌های خویش به نیازمندان می‌بخشند.

الله لا إله إلا هو الحي القيوم لا تأخذه سنة ولا نوم له ما في السماوات وما في الأرض من ذا الذي يشفع عنده إلا بإذنه يعلم ما بين أيديهم وما خلفهم ولا يحيطون بشيء من علمه إلا بما شاء وسع كرسيه السماوات والأرض ولا يئوده حفظهما وهو العلي العظيم

برداشت از آیه :یگانه پروردگارِ مهرپرور، که آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست، بی‌خواب، بی‌مرگ، والامرتبه، بزرگ، زنده، داننده‌ی پیدا و پنهان و بخشنده‌ی دانش، چنین سامان نهاده که انسان با تجلیِ سرشتِ الهیِ خود هم‌راهِ او گردد؛ و این هم‌راهی با میانجیِ بیرونی به دست نمی‌آید.

روشنگری:من ذا الذی یشفع عنده إلا بإذنه = کسی نزدِ او پادرمیانی نمی‌کند جز به اذنِ او. شفاعت در این دفتر هم‌راهی است، و این فراز راهِ میانجیِ بیرونی را می‌بندد و هم‌راهی را به اذن، یعنی به پرکنش شدنِ سرشتِ خودِ انسان، وابسته می‌کند.
اذنِ الهی، اسبابی است که به تکوین برای انسان فراهم گردیده و از آن جمله‌اند:
یکم، بهره از سرشت و فطرتِ الهی.
دوم، بهره از وحی و تجلیِ سرشتِ الهی و دانای اسماء شدن و به آگاهیِ کامل رسیدن.
سوم، بهره از پرکنش شدنِ روح و اراده و دست یافتن به فرایندِ آفرینش و هم‌راهی با پروردگارِ مهرپرور.
چهار آیه‌ی دیگر همین را می‌گویند و پادرمیانی را پشتِ اذن می‌نشانند: آیه‌ی ۳ سوره‌ی یونس، ۱۰۹ سوره‌ی طه، ۲۳ سوره‌ی سبأ و ۲۶ سوره‌ی نجم. و در آیه‌ی ۴۸ سوره‌ی بقره آمده که در رستاخیز نه یاری در میان است و نه پادرمیانی.
فرازِ ولا یحیطون بشیء من علمه إلا بما شاء همین ساختِ مرز را درباره‌ی دانش می‌آورد: دانشِ انسان تا آنجاست که سامان راه می‌دهد.

من يشفع شفاعة حسنة يكن له نصيب منها ومن يشفع شفاعة سيئة يكن له كفل منها وكان الله على كل شيء مقيتا

برداشت از آیه :هرکه میانجیِ نیکی شود، بهره‌ای از آن دارد، و هرکه میانجیِ بدی شود، سهمی از آن می‌برد؛ و پروردگارِ مهرپرور بر هر چیز نگاهبان است.

روشنگری:شفاعت در این آیه، میانجی شدن در کردار است، نه پادرمیانی در رستاخیز. به واژه‌ی کلیدیِ شفیع رجوع شود.
شفاعت: همراهی

وأنذر به الذين يخافون أن يحشروا إلى ربهم ليس لهم من دونه ولي ولا شفيع لعلهم يتقون

برداشت از آیه :به آنان‌که نگران رستاخیز و دیدارِ پروردگارشان هستند اندرز می‌دهم، شاید به نیکی گرایند، زیرا در رستاخیز جز او پشتیبانی نیست، و جز کردارِ خویش چیزی با انسان نمی‌آید.

روشنگری:شفیع= پادرمیانی، میانجی، ریش سفیدی، هم‌راهی.
یتقون= پرهیزکاری، پروا، نیکی و مهربانی

وذر الذين اتخذوا دينهم لعبا ولهوا وغرتهم الحياة الدنيا وذكر به أن تبسل نفس بما كسبت ليس لها من دون الله ولي ولا شفيع وإن تعدل كل عدل لا يؤخذ منها أولئك الذين أبسلوا بما كسبوا لهم شراب من حميم وعذاب أليم بما كانوا يكفرون

برداشت از آیه :و آنان را که وجدانِ الهیِ خویش را بازی و سرگرمی گرفتند و زندگیِ این جهان فریبشان داد، به خود واگذار. و یادآوری کن، که هر کس به سببِ آنچه به دست آورده در گرو می‌افتد؛ جز پروردگارِ مهرپرور نه پشتیبانی دارد و نه میانجی‌ای، و هر چه بدهد از او پذیرفته نمی‌شود و رنجی دردناک، به سببِ همان پوشاندنِ راهِ مهر.

روشنگری:دین = وجدان و سرشتِ الهی. تُبسَل = در گرو افتادن و بازداشته شدن. حَمیم = آبِ سوزان کنایه، از دیدن کردار ستمکارانه.
کفر = پوشاندنِ راهِ مهر؛ به واژه‌ی کلیدیِ کفر رجوع شود.
این آیه هر دو سو را یک‌جا می‌آورد: جز او پشتیبانی نیست، و جز کردارِ خویش چیزی با انسان نمی‌آید.

ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمون

برداشت از آیه :در رستاخیز، تنها و تهی‌دست، چون روزِ نخستِ آفرینش، به نزدِ پروردگارِ مهرپرور بازمی‌گردید و پیوندتان با همتایانِ برساخته بریده است.

روشنگری:فُرادیٰ = تنها و یک‌یک. خَوَّلناکُم = به شما سپردیم.
آنچه در این جهان سپرده بود پشتِ سر می‌ماند و تنها کردار همراه می‌آید.

هل ينظرون إلا تأويله يوم يأتي تأويله يقول الذين نسوه من قبل قد جاءت رسل ربنا بالحق فهل لنا من شفعاء فيشفعوا لنا أو نرد فنعمل غير الذي كنا نعمل قد خسروا أنفسهم وضل عنهم ما كانوا يفترون

برداشت از آیه :آنان که پیام را از یاد بردند، چون فرجامش را ببینند می‌گویند پیام‌آوران راست گفتند؛ آیا پادرمیان یا راهِ بازگشتی هست؟ به خود زیان زده‌اند و پندارهایشان نقش بر آب شده است.

إن ربكم الله الذي خلق السماوات والأرض في ستة أيام ثم استوى على العرش يدبر الأمر ما من شفيع إلا من بعد إذنه ذلكم الله ربكم فاعبدوه أفلا تذكرون

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور آسمان‌ها و زمین را در زمانی اندک آفرید و بر پهنه‌ی هستی استوار ساخت و کار را سامان داد؛ و هم‌راهی با او جز با پرکنش شدنِ سرشتِ الهیِ انسان به دست نمی‌آید. این است پروردگارِ شما، پس راهِ مهرِ او را بپیمایید؛ آیا به یاد نمی‌آورید؟

روشنگری:فی ستة ایام: در زمانی اندک.
استوی علی العرش: بر پهنه‌ی هستی استوار ساخت.
یدبر الأمر: کار را سامان می‌دهد. به واژه‌ی کلیدیِ امر رجوع شود.
شفیع: هم‌راه؛ شفاعت در این دفتر هم‌راهی است و نه پادرمیانیِ بیرونی.
من بعد إذنه: هم‌راهی در گروِ پرکنش شدنِ سرشتِ الهی است. اذن در انسان‌ها مرتبه دارد و مرتبه‌ی هر کس به میزانِ کنشِ سرشت و اراده‌ی الهیِ او بسته است؛ پیام‌آوران به بالاترین مرتبه رسیده‌اند.
همین را آیه‌ی ۲۵۵ سوره‌ی بقره و ۱۰۹ سوره‌ی طه و ۲۳ سوره‌ی سبأ نیز می‌آورند.
ذلکم الله ربکم فاعبدوه: راهِ مهرِ پروردگارِ مهرپرور را بپیمایید.

ويعبدون من دون الله ما لا يضرهم ولا ينفعهم ويقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل أتنبئون الله بما لا يعلم في السماوات ولا في الأرض سبحانه وتعالى عما يشركون

برداشت از آیه :آن‌چه را می‌دانم و شما نمی‌دانید را می‌گویم؛ پروردگارِ هستی آفرین یگانه است و همتایی ندارد، راهِ مهرِ او را بپیمایید، نه راهِ آنان که در رستاخیز نه سود و زیان دارند و نه پادرمیانی توانند.

لا يملكون الشفاعة إلا من اتخذ عند الرحمن عهدا

برداشت از آیه :انسان در رستاخیز جز پیمانِ ازلی و سرشتِ الهی، هم‌راهي ندارد.

روشنگری:سوره یس آیه 60
سوره اعراف آیه 172

يومئذ لا تنفع الشفاعة إلا من أذن له الرحمن ورضي له قولا

برداشت از آیه :آن مهربان چنین مقرر فرموده تا در رستاخیز آنان‌که سرشت و اراده‌ی الهی‌شان متجلی و نیکو گفتار بوده‌اند، با او هم‌راه شوند.

روشنگری:این آیه شفاعت و تجویز آن‌ را بصورت عام برای همه‌ی انسان‌ها بیان می‌کند(اذن)، نه برای افراد ویژه.

يعلم ما بين أيديهم وما خلفهم ولا يشفعون إلا لمن ارتضى وهم من خشيته مشفقون

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور پیدا و پنهان را می‌داند، او در رستاخیز با مهربانانِ نرم‌خو خشنود و هم‌راه است.

ولم يكن لهم من شركائهم شفعاء وكانوا بشركائهم كافرين

برداشت از آیه :در رستاخیز ستم‌کاران از همتایان همراهی نیابند و از آنان روی‌گردان شوند.

الله الذي خلق السماوات والأرض وما بينهما في ستة أيام ثم استوى على العرش ما لكم من دونه من ولي ولا شفيع أفلا تتذكرون

برداشت از آیه :به‌خاطر آورید، پروردگار مهرپرور هستی را در زمانی اندک بیافرید و مدیریت فرمود، و در رستاخیز، جز او یاور و هم‌راهی نباشد.

ولا تنفع الشفاعة عنده إلا لمن أذن له حتى إذا فزع عن قلوبهم قالوا ماذا قال ربكم قالوا الحق وهو العلي الكبير

برداشت از آیه :پروردگارم بلندمرتبه و بزرگ است و چنین مقرر فرموده؛ تا در رستاخیز آن‌گاه که دل‌ها بی‌شکیب است، هرکه سرشتِ الهی‌اش تجلّی یافته، دلی آرام دارد و از هم‌راهی او برخوردار است.

أأتخذ من دونه آلهة إن يردن الرحمن بضر لا تغن عني شفاعتهم شيئا ولا ينقذون

برداشت از آیه :آیا به‌جایِ پیروی از سرشتِ مهربانِ الهی از ایزدانی پیروی کنم که در رستاخیز یاور و هم‌راهِ من نیستند و زیانم را پوشش نتوانند؟

روشنگری:سرشتِ الهیِ انسان بدی‌های نفسِ بدکنشِ او را با خوبی‌هایش پوشش می‌دهند.(ان الله یغفر الذنوب)

أم اتخذوا من دون الله شفعاء قل أولو كانوا لا يملكون شيئا ولا يعقلون

برداشت از آیه :آیا به‌جایِ سرشتِ الهی، همراهانی بی‌اراده و بی‌خرد را برگزینم؟

قل لله الشفاعة جميعا له ملك السماوات والأرض ثم إليه ترجعون

برداشت از آیه :به شما می‌گویم؛ در رستاخیز تنها سرشتِ پروردگارِ مهرپرور، آن پادشاهِ هستی، که بازگشت همه به‌سویِ اوست، همراهِ انسان است.

وأنذرهم يوم الآزفة إذ القلوب لدى الحناجر كاظمين ما للظالمين من حميم ولا شفيع يطاع

برداشت از آیه :شما را از روز رستاخیز هشدار می‌دهم، روزي كه دلهره‌ی آن جان‌ها را به لب می‌‏رساند، و ستمكاران را یار و هم‌راهی نباشد.

ولا يملك الذين يدعون من دونه الشفاعة إلا من شهد بالحق وهم يعلمون

برداشت از آیه :در رستاخیز سرشتِ الهی هم‌راهِ باورمندانِ دانا است و هم‌تایانِ ادعایی توانِ هم‌راهی ندارند.

وكم من ملك في السماوات لا تغني شفاعتهم شيئا إلا من بعد أن يأذن الله لمن يشاء ويرضى

برداشت از آیه :مقرر فرمود تا در رستاخیز جز انسان که سرشتِ الهیِ او متجلی شده باشد، هیچ نیرویی با او هم‌راه و هم‌سخن نگردد.

فما تنفعهم شفاعة الشافعين

برداشت از آیه :در رستاخیز جز هم‌راهیِ سرشتِ الهی، هم‌راهیِ هیچ‌کس سودی نبخشد.

والشفع والوتر

برداشت از آیه :هم‌راه و تنها

روشنگری:هم‌راه( پیروِ سرشتِ الهی) و تنها(پیروِ نفسِ بدکنش)