سوره النسا

يوصيكم الله في أولادكم للذكر مثل حظ الأنثيين فإن كن نساء فوق اثنتين فلهن ثلثا ما ترك وإن كانت واحدة فلها النصف ولأبويه لكل واحد منهما السدس مما ترك إن كان له ولد فإن لم يكن له ولد وورثه أبواه فلأمه الثلث فإن كان له إخوة فلأمه السدس من بعد وصية يوصي بها أو دين آباؤكم وأبناؤكم لا تدرون أيهم أقرب لكم نفعا فريضة من الله إن الله كان عليما حكيماَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور درباره‌ی فرزندانتان سفارش می‌کند؛ بهره‌ی مردان و زنان و پدران و مادران را به داد بپردازید، پس از آنکه وصیت و وام گزارده شد. شما نمی‌دانید کدامشان به شما سودمندترند؛ این بهره‌ای از سویِ پروردگارِ مهرپرورِ دانای فرزانه است.

روشنگری:جزئیاتِ سهم‌ها در متن آمده و اینجا به اصلِ آن فروکاسته شده است. نکته‌ی آیه، بایسته بودنِ بهره و تقدمِ وصیت و وام است.

ولكم نصف ما ترك أزواجكم إن لم يكن لهن ولد فإن كان لهن ولد فلكم الربع مما تركن من بعد وصية يوصين بها أو دين ولهن الربع مما تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهن الثمن مما تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين وإن كان رجل يورث كلالة أو امرأة وله أخ أو أخت فلكل واحد منهما السدس فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث من بعد وصية يوصى بها أو دين غير مضار وصية من الله والله عليم حليمَ

برداشت از آیه :و بهره‌ی همسران و خویشان را نیز به داد بپردازید، پس از وصیت و وام، بی‌آنکه زیانی به کسی رسانده شود؛ سفارشی از پروردگارِ مهرپرورِ دانای بردبار.

روشنگری:به روشنگریِ آیه‌ی ۱۱ همین سوره رجوع شود.

تلك حدود الله ومن يطع الله ورسوله يدخله جنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها وذلك الفوز العظيمَ

برداشت از آیه :اینها مرزهای سرشتِ الهی است؛ هرکه از آن پیروی کند به بوستان‌های جاودان درمی‌آید، و هرکه سرکشی کند و از مرزها بگذرد، در آتشِ حسرتِ خویش ماندگار است.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۳ و ۱۴ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
حدود الله = مرزهای سرشتِ الهی. به آیه‌ی ۲۲۹ سوره‌ی بقره رجوع شود.

ومن يعص الله ورسوله ويتعد حدوده يدخله نارا خالدا فيها وله عذاب مهينَ

برداشت از آیه :اینها مرزهای سرشتِ الهی است؛ هرکه از آن پیروی کند به بوستان‌های جاودان درمی‌آید، و هرکه سرکشی کند و از مرزها بگذرد، در آتشِ حسرتِ خویش ماندگار است.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۳ و ۱۴ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
حدود الله = مرزهای سرشتِ الهی. به آیه‌ی ۲۲۹ سوره‌ی بقره رجوع شود.

واللاتي يأتين الفاحشة من نسائكم فاستشهدوا عليهن أربعة منكم فإن شهدوا فأمسكوهن في البيوت حتى يتوفاهن الموت أو يجعل الله لهن سبيلاَ

برداشت از آیه :و اگر از زنانِ شما کاری ناشایست سر زد، چهار تن از خودتان را بر آن گواه بگیرید؛ و اگر گواهی دادند، آنان را در خانه نگاه دارید تا آنگاه که سرشتِ الهی راهی برایشان بگشاید.

روشنگری:گواهیِ چهار تن سخت‌گیری در اثبات است، نه آسان‌گیری در کیفر؛ این شرط در عمل راه را بر اتهام‌زنی می‌بندد.
أو یجعل الله لهن سبیلاً = یا راهی برایشان گشوده شود؛ خودِ آیه در را باز گذاشته و این حکم را پایانِ کار نمی‌داند.

واللذان يأتيانها منكم فآذوهما فإن تابا وأصلحا فأعرضوا عنهما إن الله كان توابا رحيماَ

برداشت از آیه :و اگر آن کار از دو تن سر زد، آزرده‌شان کنید؛ و چون پشیمان شوند و به نیکی بازآیند، رهایشان کنید، که پروردگارِ مهرپرور پذیرای پشیمانی و مهربان است.

روشنگری:اللّذان مثنای مذکر است و دو تن را می‌رساند، نه دو زن.

إنما التوبة على الله للذين يعملون السوء بجهالة ثم يتوبون من قريب فأولئك يتوب الله عليهم وكان الله عليما حكيماَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور فرزانه و دانا و با گذشت است، بدکارِ پشیمان را به‌پاسِ نیکی‌هایش می‌بخشد، پشیمانی آن است که از نادانی برخیزد و به زودی باشد؛ نه پشیمانیِ کسی که تا دمِ مرگ بر بدی می‌ماند و آنگاه می‌گوید اکنون پشیمانم.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۷ و ۱۸ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
به آیه‌ی ۹۰ سوره‌ی آل عمران و آیه‌ی ۱۶۱ سوره‌ی بقره رجوع شود: پافشاری تا دمِ مرگ، راه را می‌بندد.

وليست التوبة للذين يعملون السيئات حتى إذا حضر أحدهم الموت قال إني تبت الآن ولا الذين يموتون وهم كفار أولئك أعتدنا لهم عذابا أليماَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور فرزانه و دانا و با گذشت است، بدکارِ پشیمان را به‌پاسِ نیکی‌هایش می‌بخشد، پشیمانی آن است که از نادانی برخیزد و به زودی باشد؛ نه پشیمانیِ کسی که تا دمِ مرگ بر بدی می‌ماند و آنگاه می‌گوید اکنون پشیمانم.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۷ و ۱۸ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
به آیه‌ی ۹۰ سوره‌ی آل عمران و آیه‌ی ۱۶۱ سوره‌ی بقره رجوع شود: پافشاری تا دمِ مرگ، راه را می‌بندد.

يا أيها الذين آمنوا لا يحل لكم أن ترثوا النساء كرها ولا تعضلوهن لتذهبوا ببعض ما آتيتموهن إلا أن يأتين بفاحشة مبينة وعاشروهن بالمعروف فإن كرهتموهن فعسى أن تكرهوا شيئا ويجعل الله فيه خيرا كثيراَ

برداشت از آیه :روا نیست که زنان را به ناخواه به ارث برید یا بر آنان تنگ گیرید تا بخشی از آنچه به ایشان داده‌اید بازستانید؛ و با آنان به نیکی زندگی کنید. اگر از ایشان ناخوش دارید، چه بسا چیزی را ناخوش دارید و پروردگارِ مهرپرور در آن خیرِ بسیار نهاده باشد.

روشنگری:عاشروهن بالمعروف = با آنان به نیکی زندگی کنید.
این آیه نیز روشی را از میان برداشت که زنان را بخشی از میراث می‌شمرد. به آیه‌ی ۷ همین سوره رجوع شود.
فعسی ان تکرهوا شیئاً هم‌ساختِ آیه‌ی ۲۱۶ سوره‌ی بقره است.

وإن أردتم استبدال زوج مكان زوج وآتيتم إحداهن قنطارا فلا تأخذوا منه شيئا أتأخذونه بهتانا وإثما مبيناَ

برداشت از آیه :و اگر خواستید همسری به جایِ همسری گیرید، و به یکی از آنان گنجی داده‌اید، چیزی از آن بازمستانید؛ آیا آن را به بهتان و گناهی آشکار بازمی‌ستانید؟