سوره الانعام

ومن أظلم ممن افترى على الله كذبا أو كذب بآياته إنه لا يفلح الظالمونَ

برداشت از آیه :کدام ستم بزرگ‌تر از آن است که کسی بر پروردگارِ مهرپرور دروغ ببندد یا نشانه‌های سرشتِ الهی را دروغ انگارد؟ ستمکاران رستگار نمی‌شوند.

روشنگری:افتَریٰ = دروغ بستن، از خود بافتن.

ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمونَ

برداشت از آیه :و روزی که همگان را گرد آورم، به انبازآوران می‌گویم آن انبازانی که می‌پنداشتید کجایند؟

ثم لم تكن فتنتهم إلا أن قالوا والله ربنا ما كنا مشركينَ

برداشت از آیه :در روز رستاخیز که ترفند های آنان پایان یابد، گویند: "پروردگارا به تو سوگند که تو همتایی نداشتی".

انظر كيف كذبوا على أنفسهم وضل عنهم ما كانوا يفترونَ

برداشت از آیه :بنگرید که چگونه به خود ناراستی کردند و چگونه ترفند های ایشان بر باد رفته است.

ومنهم من يستمع إليك وجعلنا على قلوبهم أكنة أن يفقهوه وفي آذانهم وقرا وإن يروا كل آية لا يؤمنوا بها حتى إذا جاءوك يجادلونك يقول الذين كفروا إن هذا إلا أساطير الأولينَ

برداشت از آیه :و ناباورانی هستند که در همان حال که به من گوش می سپارند، بر دلهای خود پرده افکنده و در گوشهایشان پنبه نهاده، تا سخنم را در نیابند، و ستیزه جویانه، در پیش چشمانم، با آنکه تمام نشانه ها را می بینند، آنها را همان افسانه های پیشینیان می نامند.

روشنگری:أکِنَّة = پرده‌ها. وَقر = سنگینیِ گوش. أساطیر = افسانه‌ها.
در این دفتر پرده افتادن بر دل و گوش، کارِ خودِ انسان شمرده می‌شود. به آیه‌ی ۷ بقره رجوع شود.

وهم ينهون عنه وينأون عنه وإن يهلكون إلا أنفسهم وما يشعرونَ

برداشت از آیه :دیگران را از آن بازمی‌دارند و خود نیز از آن دور می‌شوند، و جز خویش را به نابودی نمی‌کشانند، و درنمی‌یابند.

روشنگری:یَنهَونَ عَنه = دیگران را بازمی‌دارند. یَنأونَ عَنه = خود دور می‌شوند. آیه این دو را پشتِ هم می‌آورد چون یک کار است با دو رو.

ولو ترى إذ وقفوا على النار فقالوا يا ليتنا نرد ولا نكذب بآيات ربنا ونكون من المؤمنينَ

برداشت از آیه :آنان در رستاخیز، آنگاه که خود را در آتش افسوس می یابند، آرزو می کنند ایکاش بازگشتی می بود و آنان پیامبر و کتاب را پذیرفته و از باورمندان می شدند.

بل بدا لهم ما كانوا يخفون من قبل ولو ردوا لعادوا لما نهوا عنه وإنهم لكاذبونَ

برداشت از آیه :نه، آنچه پیش از این پنهان می‌کردند برایشان آشکار شد؛ و اگر بازگردانده شوند، به همان کاری بازمی‌گردند که از آن بازداشته شده بودند، و آنان دروغ‌گویند.

روشنگری:خطاب آیه به کسانی است که دانسته و علیرغم شناخت پیامبر و تشخیص وحی بودن قرآن، به هر دلیل از جمله حفظ قدرت و موقعیت و...، شناخت قلبی خود را نه تنها مطرح نمی کردند، بلکه در برابر دیگران، رسالت پیامبر را دروغ، قرآن را همان افسانه های پیشینیان و رستاخیز را نفی می کردند.

وقالوا إن هي إلا حياتنا الدنيا وما نحن بمبعوثينَ

برداشت از آیه :هم آنان که می گفتند: جز این زندگی دنیا، زندگی دیگری نیست و رستاخیزی در کار نخواهد بود.

ولو ترى إذ وقفوا على ربهم قال أليس هذا بالحق قالوا بلى وربنا قال فذوقوا العذاب بما كنتم تكفرونَ

برداشت از آیه :و در رستاخیز چون خود را در برابر پروردگارشان می یابند، بلی را می گویند، و رنج افسوس را سزای پنهان کردن حق و ستمگری خود می دانند.

روشنگری:پروردگار مهرپرور برای دومین بار پیمان مهر خود را با انسان یادآور می شود، یک بار در روز الست و ازل و دیگر بار در روز رستاخیز و ابد، "قالوا بلی" که در رستاخیز رخ می دهد، اشاره به همان "عهد الست" دارد که در آیه 172 سوره اعراف فرمود:
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ
هم پوشانی معتایی این دو آیه، روح مرا بر می انگیزاند.
یادآوری: این که در جای جای قرآن عذاب را رنج حسرت مشاهده کردار دوران زندگی وی در این جهان و زیانی که بر خود وارد نموده، برداشت گردیده و این که کفر بیشتر به معنای ستم به خود برداشت شده را به روشنی در معنای دو آیه 30 و 31 همین سوره می توان مشاهده نمود. قالوا یا حسرتنا علی ما فرطنا و هم یحملون اوزارهم علی ظهورهم الا ساء ما یذرون (31 انعام)
بِما کُنتُم تَکذِبون = به سببِ همان دروغ‌انگاری. رنج از کردارِ خودِ آنان برمی‌خیزد.