سوره الاعراف
ولقد خلقناكم ثم صورناكم ثم قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس لم يكن من الساجدينَ
برداشت از آیه :پروردگار مهرپرور آنگاه که انسان را برای جانشینیی خود آفرید و نیروهای هستی را در خدمت او نهاد، نفسِ بدکنشِ انسان با خودپسندی ستم آغازید.
روشنگری:به آیهی ۲۲ سورهی ابراهیم رجوع شود: نفسِ بدکنش سلطهای ندارد و تنها میخواند؛ سرزنش بر خودِ انسان است.
قال ما منعك ألا تسجد إذ أمرتك قال أنا خير منه خلقتني من نار وخلقته من طينَ
برداشت از آیه :خودخواهی و خودپرستی از دستاویزهای نفسِبدکنش برای پیروی نکردن از سرشتِ الهی هستند.
روشنگری:در آفرینش انسان آنگاه که روح پروردگار مهرپرور در انسان دمیده شد و انسان به جایگاه جانشینی پروردگار مهرپرور رسید و فرشتگان به خدمت انسان در آمدند، نفسِ بدکنشِ انسان مهربانی را برنتابید و ستمکار گردید. انسان با خوبی و مهربانی به راه و سرشت پروردگار مهرپرور میرود و با بدی و ستمکاری از نفس بدکنش پیروی میکند.
دستاویزِ نفسِ بدکنش برتریجویی است: خود را از آتش و انسان را از خاک میخواند. به آیهی ۱۱ همین سوره رجوع شود.
قال فاهبط منها فما يكون لك أن تتكبر فيها فاخرج إنك من الصاغرينَ
برداشت از آیه :و انسان برای دیدارِ پروردگارِ خود باید نفسِ بدکنش، ستمکار، خودپسند و نکوهیده را از خود دور سازد.
قال أنظرني إلى يوم يبعثونَ
برداشت از آیه :نفسِ بدکنش و ستمکارِ انسان تا روز رستاخیز فرصتِ پشیمانی دارد.
روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۴ و ۱۵ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
قال إنك من المنظرينَ
برداشت از آیه :نفسِ بدکنش و ستمکارِ انسان تا روز رستاخیز فرصتِ پشیمانی دارد.
روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۴ و ۱۵ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
قال فبما أغويتني لأقعدن لهم صراطك المستقيمَ
برداشت از آیه :نفسِ بدکنش و فریبکارِ انسان، رهزنِ سرشتِ مهربان و الهیِ اوست.
روشنگری:پروردگارِ مهرپرور نفسِ بدکنش را در انسان ننهاد؛ انسان دانسته از سرشتِ الهیِ خود سر برتابید. به روشنگریِ آیهی ۱۱ همین سوره رجوع شود.
ثم لآتينهم من بين أيديهم ومن خلفهم وعن أيمانهم وعن شمائلهم ولا تجد أكثرهم شاكرينَ
برداشت از آیه :نفسِ بدکنش همواره همراه انسان است و بیشتر انسانها با پیروی از آن سرشتِ مهربانِ خود را فراموش میکنند.
روشنگری:من بين ايديهم ومن خلفهم وعن ايمانهم وعن شمائلهم: پیش و پس و راست و چپشان، در هر کجا که باشند.
قال اخرج منها مذءوما مدحورا لمن تبعك منهم لأملأن جهنم منكم أجمعينَ
برداشت از آیه :پیروانِ نفسِ سرکش و نکوهیده از سرشتِ الهیِ خود دور و در رستاخیز با سرشکستگی و درد و رنج روبرو خواهند گردید.
ويا آدم اسكن أنت وزوجك الجنة فكلا من حيث شئتما ولا تقربا هذه الشجرة فتكونا من الظالمينَ
برداشت از آیه :ای انسانها در این جهانِ زیبا زندگی و برخوردار شوید، ولی از وسوسهی نفسِ بدکنش بپرهیزید تا ستمکار نشوید.
روشنگری:در داستان آدم و حوا هوای نفس آنان یا شیطان به طمع پادشاهی و حیات جاوید آن دو را فریب داد تا از راه مهر پروردگار مهرپرور دور شدند.
فوسوس لهما الشيطان ليبدي لهما ما ووري عنهما من سوآتهما وقال ما نهاكما ربكما عن هذه الشجرة إلا أن تكونا ملكين أو تكونا من الخالدينَ
برداشت از آیه :آنانکه ندایِ سرشتِ خود را نشنیده و به طمع پادشاهی و عمر جاوید فریبِ نفسِ بدکنش را میخورند شرمسار میشوند.
روشنگری:فرشته شدن آرزویی فروتر از جایگاهِ انسان است، زیرا فرشتگان بر انسان سر فرود آوردند.
به آیهی ۱۲۰ سورهی طه رجوع شود که پادشاهی را تصریح میکند.
فوسوس لهما الشیطان = انسان ندای سرشتِ خود را ناشنیده میگیرد و راهِ نفس را برمیگزیند؛ و همین بر اختیارِ او گواهی میدهد.
لیبدی لهما ما ووری عنهما سواتهما = آشکار شدنِ شرمگاه، کنایه از رسواییِ کردارِ بد و شرمساریِ آن است.
نظرات کاربران