سوره البقره

وإذا قيل لهم لا تفسدوا في الأرض قالوا إنما نحن مصلحونَ

برداشت از آیه :و چون به مهرورزی فراخوانده شوند، خود را ستمکار نمی‌شمارند.

ألا إنهم هم المفسدون ولكن لا يشعرونَ

برداشت از آیه :آنان سنگدل و نامهربان‌اند، هرچند خود درنیابند.

وإذا قيل لهم آمنوا كما آمن الناس قالوا أنؤمن كما آمن السفهاء ألا إنهم هم السفهاء ولكن لا يعلمونَ

برداشت از آیه :و چون به سرشتِ الهی فراخوانده شوند، از سرِ نادانی باورمندان را کم‌خرد می‌شمارند.

وإذا لقوا الذين آمنوا قالوا آمنا وإذا خلوا إلى شياطينهم قالوا إنا معكم إنما نحن مستهزئونَ

برداشت از آیه :آنان میانِ سرشتِ الهی و نفسِ بدکنشِ خویش در کشمکش‌اند.

الله يستهزئ بهم ويمدهم في طغيانهم يعمهونَ

برداشت از آیه :نفسِ بدکنش، آنان را به ریشخند کشانده و در سرکشیِ خویش سرگردان ساخته است.

أولئك الذين اشتروا الضلالة بالهدى فما ربحت تجارتهم وما كانوا مهتدينَ

برداشت از آیه :آنان راه‌یاب نمی‌شوند، و از این داد و ستد سودی نمی‌برند.

روشنگری:آیات 8 تا 16: این نُه آیه یک تصویرِ پیوسته‌اند، خوشه‌ی دورویی: گفتارِ دروغین، خودفریبی، بیماریِ دل، ستمکاری‌ای که خود را اصلاح می‌خوانَد، و سرانجام سودی که از این داد و ستد به‌دست نمی‌آید.

مثلهم كمثل الذي استوقد نارا فلما أضاءت ما حوله ذهب الله بنورهم وتركهم في ظلمات لا يبصرونَ

برداشت از آیه :مانند کسی‌که در شبی تار آتشی برافروزد تا بدان بنگرد، اما نور نپاید و نابینایی پایدار ماند.

روشنگری:آیات 17 تا 20؛ در این چهار آیه دو تمثیل آمده است: آتشی که می‌افروزند و فرو می‌نشیند، و بارانی که در آن آذرخش و تندر است. باران، مهرِ پروردگار است؛ اما آنکه تنها از تندر می‌هراسد، آن مهر را نمی‌بیند. روشناییِ سرشتِ الهی هست، ولی چشمِ ناتوان از آن می‌گریزد.

صم بكم عمي فهم لا يرجعونَ

برداشت از آیه :ستمکاران، ناشنوا و گنگ و نابینایند، چگونه راه یابند؟

أو كصيب من السماء فيه ظلمات ورعد وبرق يجعلون أصابعهم في آذانهم من الصواعق حذر الموت والله محيط بالكافرينَ

برداشت از آیه :مهرِ پروردگار چون بارانی است که در آن آذرخش و تندر است؛ ولی آنان از بیمِ تندر انگشت در گوش می‌نهند و آن مهر را نمی‌بینند.

يكاد البرق يخطف أبصارهم كلما أضاء لهم مشوا فيه وإذا أظلم عليهم قاموا ولو شاء الله لذهب بسمعهم وأبصارهم إن الله على كل شيء قديرَ

برداشت از آیه :روشناییِ سرشتِ الهی چشم‌ها را خیره می‌کند؛ هر بار که راه را بر ایشان روشن می‌سازد چند گامی برمی‌دارند و چون تاریک می‌شود بازمی‌ایستند، که از نفسِ بدکنشِ خویش پیروی می‌کنند.

روشنگری:آیات 17 تا 20؛ در این چهار آیه دو تمثیل آمده است: آتشی که می‌افروزند و فرو می‌نشیند، و بارانی که در آن آذرخش و تندر است. باران، مهرِ پروردگار است؛ اما آنکه تنها از تندر می‌هراسد، آن مهر را نمی‌بیند. روشناییِ سرشتِ الهی هست، ولی چشمِ ناتوان از آن می‌گریزد.