سوره البقره

سل بني إسرائيل كم آتيناهم من آية بينة ومن يبدل نعمة الله من بعد ما جاءته فإن الله شديد العقابَ

برداشت از آیه :هرکس نشانه‌هایِ روشنِ سرشتِ الهی را دگرگون کند، رستاخیزی سخت و ناگوار خواهد داشت.

زين للذين كفروا الحياة الدنيا ويسخرون من الذين آمنوا والذين اتقوا فوقهم يوم القيامة والله يرزق من يشاء بغير حسابَ

برداشت از آیه :زندگیِ این جهان در چشمِ ستمکاران آراسته شده و باورمندان را ریشخند می‌کنند، حال آنکه نیکوکاران در رستاخیز برترند.

كان الناس أمة واحدة فبعث الله النبيين مبشرين ومنذرين وأنزل معهم الكتاب بالحق ليحكم بين الناس فيما اختلفوا فيه وما اختلف فيه إلا الذين أوتوه من بعد ما جاءتهم البينات بغيا بينهم فهدى الله الذين آمنوا لما اختلفوا فيه من الحق بإذنه والله يهدي من يشاء إلى صراط مستقيمَ

برداشت از آیه :همه‌ی انسان‌ها از سرشت و اراده‌ی الهی یک‌سان برخوردارند، اما با پیروی از نفسِ بدکنش و ستمکاری دچار ناسازگاری و اختلاف می‌شوند، و باورمندانِ مهربان راهِ سرشتِ الهی را برمی‌گزینند.

أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يأتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم البأساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريبَ

برداشت از آیه :دهش‌های سرشتِ الهی برای همگان در دسترس است، اما بهره‌مندی از آن و به فردوس در‌آمدن آسان نیست.

يسألونك ماذا ينفقون قل ما أنفقتم من خير فللوالدين والأقربين واليتامى والمساكين وابن السبيل وما تفعلوا من خير فإن الله به عليمَ

برداشت از آیه :در نیکی به پدر و مادر و نزدیکان و بی‌سرپرستان و نیازمندان و در راه ماندگان بکوشید، که آن از دهشِ سرشتِ الهی است؛ و پروردگارِ مهرپرور از نیکیِ همگان آگاه است.

كتب عليكم القتال وهو كره لكم وعسى أن تكرهوا شيئا وهو خير لكم وعسى أن تحبوا شيئا وهو شر لكم والله يعلم وأنتم لا تعلمونَ

برداشت از آیه :ستیز ناخوشایند است، اما گاه چاره‌ای از آن نیست؛ چه‌بسا چیزی ناخوشایند و نیک باشد، و چه‌بسا چیزی خوشایند و بد.

يسألونك عن الشهر الحرام قتال فيه قل قتال فيه كبير وصد عن سبيل الله وكفر به والمسجد الحرام وإخراج أهله منه أكبر عند الله والفتنة أكبر من القتل ولا يزالون يقاتلونكم حتى يردوكم عن دينكم إن استطاعوا ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فأولئك حبطت أعمالهم في الدنيا والآخرة وأولئك أصحاب النار هم فيها خالدونَ

برداشت از آیه :ستیز ناخوشایند است، ولی بازداشتن از راهِ مهر و آوارگیِ مردمان از خانه‌هاشان ناخوشایندتر، و آشوب از کشتن سخت‌تر است. ستمگران می‌کوشند راه و رسم خود را فراگیر کنند؛ هرکس به آنان بگرود ستمکار است و کردارش تباه می‌شود.

إن الذين آمنوا والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله أولئك يرجون رحمت الله والله غفور رحيمَ

برداشت از آیه :باورمندانی که هجرت کردند و در راهِ سرشتِ الهی کوشیدند، به مهرِ آن امید دارند.

يسألونك عن الخمر والميسر قل فيهما إثم كبير ومنافع للناس وإثمهما أكبر من نفعهما ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرونَ

برداشت از آیه :در باده و قمار زیانی بزرگ است و سودی برای مردمان، ولی زیانشان از سودشان بزرگ‌تر، افزون بر نیازِ خود را به نیازمندان ببخشید.

روشنگری:رهنمود در این باره گام به گام است: نخست سنجشِ سود و زیان در همین آیه، سپس نهیِ نیایش در حالِ ناهشیاری در آیه‌ی ۴۳ سوره‌ی نساء، و سرانجام دوری گزیدن در آیه‌ی ۹۰ سوره‌ی مائده.

في الدنيا والآخرة ويسألونك عن اليتامى قل إصلاح لهم خير وإن تخالطوهم فإخوانكم والله يعلم المفسد من المصلح ولو شاء الله لأعنتكم إن الله عزيز حكيمَ

برداشت از آیه :سامان‌دادن به کارِ بی‌سرپرستان بهتر است، پس برادرانه با آنان همزیستی کنید؛ سرشتِ الهی تباه‌کار را از درستکار بازمی‌شناسد.