سوره البقره

ولما جاءهم رسول من عند الله مصدق لما معهم نبذ فريق من الذين أوتوا الكتاب كتاب الله وراء ظهورهم كأنهم لا يعلمونَ

برداشت از آیه :و هرگاه پیامبری از سرشتِ الهی و پیمانِ الست سخن گوید، گویی هیچ نمی‌دانند.

واتبعوا ما تتلو الشياطين على ملك سليمان وما كفر سليمان ولكن الشياطين كفروا يعلمون الناس السحر وما أنزل على الملكين ببابل هاروت وماروت وما يعلمان من أحد حتى يقولا إنما نحن فتنة فلا تكفر فيتعلمون منهما ما يفرقون به بين المرء وزوجه وما هم بضارين به من أحد إلا بإذن الله ويتعلمون ما يضرهم ولا ينفعهم ولقد علموا لمن اشتراه ما له في الآخرة من خلاق ولبئس ما شروا به أنفسهم لو كانوا يعلمونَ

برداشت از آیه :پیروانِ نفسِ بدکنش افسون‌گری آموختند و به مردمان آموزاندند، و سلیمان چنین نکرد؛ بدان افسون میانِ مرد و همسرش جدایی می‌افکندند، و به هیچ کس زیانی نمی‌رسانند جز به اذنِ پروردگارِ مهرپرور؛ و چیزی می‌آموزند که زیانشان می‌رساند و سودشان نمی‌دهد.

روشنگری:شیاطین: پیروانِ نفسِ بدکنش.
سحر: افسون و چشم‌بندی؛ دانشی که کارش فریب است.
فتنة: آزمون.
ما یفرق به بین المرء وزوجه: نمونه‌ی کارِ آن دانش، گسستنِ نزدیک‌ترین پیوندِ آدمی.
در آیه نامِ بابل و هاروت و ماروت آمده است؛ اینها نام‌هایی تاریخی‌اند و مفهومِ آیه بر آنها استوار نیست، از این‌رو در برداشت نیامده‌اند.
آیه این دانش را به سلیمان نسبت نمی‌دهد و آن نسبت را رد می‌کند؛ بستنِ کردارِ تاریکِ خود به نامِ انسانِ کامل، خود بخشی از همان کارِ تاریک است.
آموزنده پیش از آموختن هشدار یافته بود که این آزمون است و راهِ ستم مپیماید؛ پس گزینش با آگاهی بوده و بارِ آن بر خودِ او است.
سامانِ پروردگارِ مهرپرور: قانونی که یک بار در آفرینش نهاده شده و کارها در چارچوبِ آن روی می‌دهند. یکی از بندهای این سامان آن است که هیچ نیرویی از بیرون به گزینشِ انسان راه ندارد و زیان تنها از دری که خودِ او می‌گشاید به او می‌رسد.
نمونه‌اش در همین آیه: افسونگر می‌تواند بدگمانی میانِ مرد و همسر بکارد، اما آن بذر تنها در دلی می‌روید که خودش به آن راه دهد. کار از نفسِ بدکنشِ خودِ آن دو برمی‌آید، نه از افسون؛ و دلی که به سرشتِ الهیِ خویش پشتگرم است، این بذر در آن نمی‌گیرد.
اذن در این آیه مرزِ کار است، نه پروانه‌ی کار: زیانِ افسون تا آنجا پیش می‌رود که این سامان راه می‌دهد و از آن فراتر نمی‌رود. همین را آیه‌ی ۱۰ سوره‌ی مجادله می‌آورد، آنجا با تکیه بر پشتگرمیِ باورمندان؛ و آیه‌ی ۹۹ سوره‌ی نحل و آیه‌ی ۶۵ سوره‌ی اسراء همین را می‌گویند که نفسِ بدکنش بر باورمندان سروری ندارد.
داوریِ پایانیِ آیه بر خودِ آموزنده است، نه بر آسیب‌دیده: چیزی می‌آموزند که زیانشان می‌رساند و سودشان نمی‌دهد. دانشِ جداکننده نخست به جانِ دارنده‌اش می‌زند.
به واژه‌های کلیدیِ اذن و شیطان و نفس رجوع شود.

ولو أنهم آمنوا واتقوا لمثوبة من عند الله خير لو كانوا يعلمونَ

برداشت از آیه :دانایانِ باورمند و نیکوکار، رستاخیزی نیکو دارند.

يا أيها الذين آمنوا لا تقولوا راعنا وقولوا انظرنا واسمعوا وللكافرين عذاب أليمَ

برداشت از آیه :باورمندی، مهربانی و نیک‌سخنی است، و ستمگران را رنجی فراوان در پیش است.

ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيمَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور با دهشِ بی‌کرانش سرشتِ الهیِ انسان را در نیکی توانمند ساخته است، هرچند ستمگران و ناباورمندان را ناخوش آید.

ما ننسخ من آية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها ألم تعلم أن الله على كل شيء قديرَ

برداشت از آیه :سرشتِ الهی تواناست، نیکی را نه وامی‌نهد و نه از یاد می‌برد.

ألم تعلم أن الله له ملك السماوات والأرض وما لكم من دون الله من ولي ولا نصيرَ

برداشت از آیه :هستی آفریده‌ی پروردگارِ مهرپرور است، و سرشتِ الهی تنها یار و یاورِ انسان است.

أم تريدون أن تسألوا رسولكم كما سئل موسى من قبل ومن يتبدل الكفر بالإيمان فقد ضل سواء السبيلَ

برداشت از آیه :گذشته آینه‌ی عبرت است؛ برگزیدنِ نفسِ بدکنش به‌جایِ سرشتِ الهی، گمراهی است.

ود كثير من أهل الكتاب لو يردونكم من بعد إيمانكم كفارا حسدا من عند أنفسهم من بعد ما تبين لهم الحق فاعفوا واصفحوا حتى يأتي الله بأمره إن الله على كل شيء قديرَ

برداشت از آیه :حسودان شما را به ستمکاری و پیرویِ نفسِ بدکنش فرامی‌خوانند؛ از آنان درگذرید و بر سرشتِ راستین و توانایِ خود پایدار بمانید.

وأقيموا الصلاة وآتوا الزكاة وما تقدموا لأنفسكم من خير تجدوه عند الله إن الله بما تعملون بصيرَ

برداشت از آیه :سرشتِ الهی را بستایید و به نیازمندان ببخشید؛ نیکی به شما بازمی‌گردد.