سوره البقره

فمن بدله بعدما سمعه فإنما إثمه على الذين يبدلونه إن الله سميع عليمَ

برداشت از آیه :باژگونه کردنِ وصیت پس از شنیدنِ آن ناشایست است و مایه‌ی رنجِ رستاخیز می‌شود؛ و پروردگارِ مهرپرور شنوا و داناست.

فمن خاف من موص جنفا أو إثما فأصلح بينهم فلا إثم عليه إن الله غفور رحيمَ

برداشت از آیه :پادرمیانی برای آشتی میانِ بازماندگان، اگر از بیمِ کژی یا ستمِ وصیت‌کننده باشد، کاری نیکوست؛ و پروردگارِ مهرپرور خطاپوش و مهربان است.

يا أيها الذين آمنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقونَ

برداشت از آیه :ای باورمندان، روزه بر شما نوشته شد، چنان‌که بر پیشینیان نیز بود، باشد که در شمارِ نیکوکاران درآیید.

أياما معدودات فمن كان منكم مريضا أو على سفر فعدة من أيام أخر وعلى الذين يطيقونه فدية طعام مسكين فمن تطوع خيرا فهو خير له وأن تصوموا خير لكم إن كنتم تعلمونَ

برداشت از آیه :بیمار و در سفر، روزهای دیگری را جایگزین کند، و آن‌که توانِ روزه را ندارد، خوراکِ نیازمندی را بپردازد؛ و نیکی افزون‌تر، بهتر است.

شهر رمضان الذي أنزل فيه القرآن هدى للناس وبينات من الهدى والفرقان فمن شهد منكم الشهر فليصمه ومن كان مريضا أو على سفر فعدة من أيام أخر يريد الله بكم اليسر ولا يريد بكم العسر ولتكملوا العدة ولتكبروا الله على ما هداكم ولعلكم تشكرونَ

برداشت از آیه :قرآن رهنمونی روشن برای مردمان و جداکننده‌ی راهِ مهر از راهِ ستم است؛ و آسانی برای انسان خواسته شده، نه دشواری.

وإذا سألك عبادي عني فإني قريب أجيب دعوة الداع إذا دعان فليستجيبوا لي وليؤمنوا بي لعلهم يرشدونَ

برداشت از آیه :و چون رهروانم از من بپرسند، من نزدیکم؛ خواسته‌ی خواهنده را پاسخ می‌دهم، آن‌گاه که مرا بخواند. پس آنان نیز پاسخِ مرا بدهند و به من باور آورند، باشد که راه یابند.

روشنگری:خوانشِ درونیِ آیه
سرشتِ الهی به انسان نزدیک است و پرسنده را پاسخ می‌دهد؛ پس آن را بخوانید، باشد که راه یابید.

قریب = نزدیک. این آیه از روشن‌ترین نشانه‌هایِ نزدیکیِ پروردگارِ مهرپرور به انسان است؛ او را بیرون از خود مجویید. به آیه‌ی ۱۶ سوره‌ی ق و آیه‌ی ۸۵ سوره‌ی واقعه رجوع شود.
و «فَلیَستَجیبوا لی» نشان می‌دهد که این خواندن دوسویه است: انسان او را می‌خواند و او انسان را.

أحل لكم ليلة الصيام الرفث إلى نسائكم هن لباس لكم وأنتم لباس لهن علم الله أنكم كنتم تختانون أنفسكم فتاب عليكم وعفا عنكم فالآن باشروهن وابتغوا ما كتب الله لكم وكلوا واشربوا حتى يتبين لكم الخيط الأبيض من الخيط الأسود من الفجر ثم أتموا الصيام إلى الليل ولا تباشروهن وأنتم عاكفون في المساجد تلك حدود الله فلا تقربوها كذلك يبين الله آياته للناس لعلهم يتقونَ

برداشت از آیه :آمیزش در شبِ روزه روا است، همسران پوششِ یکدیگرند؛ اما از مرزهای سرشتِ الهی مگذرید.

ولا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل وتدلوا بها إلى الحكام لتأكلوا فريقا من أموال الناس بالإثم وأنتم تعلمونَ

برداشت از آیه :و اموالِ یکدیگر را به ناروا نخورید، و به داوران باژ ندهید تا اموالِ مردم را به ستم تاراج کنید.

يسألونك عن الأهلة قل هي مواقيت للناس والحج وليس البر بأن تأتوا البيوت من ظهورها ولكن البر من اتقى وأتوا البيوت من أبوابها واتقوا الله لعلكم تفلحونَ

برداشت از آیه :نیکی آن نیست که از پسِ خانه‌ها درآیید؛ از ستم بپرهیزید، باشد که رستگار شوید.

روشنگری:این آیه هم‌ساختِ آیه‌ی ۱۷۷ همین سوره است: هر دو یک رفتارِ ظاهری را نفی می‌کنند و نیکی را به پرهیز از ستم بازمی‌گردانند.

وقاتلوا في سبيل الله الذين يقاتلونكم ولا تعتدوا إن الله لا يحب المعتدينَ

برداشت از آیه :در راهِ سرشتِ الهی با آنان که می‌ستیزند بستیزید، و از مرز درنگذرید، که سرشتِ الهی تجاوزگران را دوست نمی‌دارد.

روشنگری:ستیز در این آیات(190 تا 194) سه مرز دارد: تنها با آنکه می‌ستیزد، بی‌گذشتن از اندازه، و بازایستادن به‌محضِ بازایستادنِ او. جهتِ این آیات مهارِ ستیز است، نه گشودنِ آن.