سوره النسا

يا أيها الذين آمنوا خذوا حذركم فانفروا ثبات أو انفروا جميعاَ

برداشت از آیه :آماده و هوشیار باشید و حرکت کنید؛ و در میانِ شما کسانی هستند که گران‌جانی می‌کنند و اگر رنجی به شما رسد شادمانند که با شما نبودند، و اگر دهشی به شما رسد چنان می‌گویند که گویی هرگز میانتان دوستی نبوده و آرزو می‌کنند کاش با شما بودند تا به کامیابیِ بزرگ می‌رسیدند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۷۱ و ۷۲ و ۷۳ با یکدیگر تلفیق گردیده است.

وإن منكم لمن ليبطئن فإن أصابتكم مصيبة قال قد أنعم الله علي إذ لم أكن معهم شهيداَ

برداشت از آیه :آماده و هوشیار باشید و حرکت کنید؛ و در میانِ شما کسانی هستند که گران‌جانی می‌کنند و اگر رنجی به شما رسد شادمانند که با شما نبودند، و اگر دهشی به شما رسد چنان می‌گویند که گویی هرگز میانتان دوستی نبوده و آرزو می‌کنند کاش با شما بودند تا به کامیابیِ بزرگ می‌رسیدند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۷۱ و ۷۲ و ۷۳ با یکدیگر تلفیق گردیده است.

ولئن أصابكم فضل من الله ليقولن كأن لم تكن بينكم وبينه مودة يا ليتني كنت معهم فأفوز فوزا عظيماَ

برداشت از آیه :آماده و هوشیار باشید و حرکت کنید؛ و در میانِ شما کسانی هستند که گران‌جانی می‌کنند و اگر رنجی به شما رسد شادمانند که با شما نبودند، و اگر دهشی به شما رسد چنان می‌گویند که گویی هرگز میانتان دوستی نبوده و آرزو می‌کنند کاش با شما بودند تا به کامیابیِ بزرگ می‌رسیدند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۷۱ و ۷۲ و ۷۳ با یکدیگر تلفیق گردیده است.

فليقاتل في سبيل الله الذين يشرون الحياة الدنيا بالآخرة ومن يقاتل في سبيل الله فيقتل أو يغلب فسوف نؤتيه أجرا عظيماَ

برداشت از آیه :آنان که زندگیِ گذرا را به رستاخیزِ ماندگار می‌فروشند، باید در راهِ مهرِ سرشتِ الهی بکوشند؛ چه کشته شوند و چه پیروز، پاداشی بزرگ خواهند یافت.

وما لكم لا تقاتلون في سبيل الله والمستضعفين من الرجال والنساء والولدان الذين يقولون ربنا أخرجنا من هذه القرية الظالم أهلها واجعل لنا من لدنك وليا واجعل لنا من لدنك نصيراَ

برداشت از آیه :چرا در راهِ مهرِ سرشتِ الهی و به یاریِ ناتوانان از مردان و زنان و کودکان نمی‌کوشید، آنان که می‌گویند پروردگارا، ما را از این شهرِ ستم‌پیشه بیرون آور و از سویِ خود یاوری برایمان بگمار؟

روشنگری:آیه، کوشش در راهِ مهرِ سرشتِ الهی را به یاریِ ستم‌دیده می‌بندد، نه به چیزی دیگر؛ و ناتوانان را از هر سه گروه، مرد و زن و کودک، می‌شمارد.

الذين آمنوا يقاتلون في سبيل الله والذين كفروا يقاتلون في سبيل الطاغوت فقاتلوا أولياء الشيطان إن كيد الشيطان كان ضعيفاَ

برداشت از آیه :باورمندان در راهِ مهرِ سرشتِ الهی می‌کوشند و ناباوران در راهِ نفسِ بدکنشِ خویش؛ پس در برابرِ پیروانِ نفسِ بدکنش بایستید، که نیرنگِ آن سست‌بنیان است.

روشنگری:ان کید الشیطان کان ضعیفاً = نیرنگِ نفسِ بدکنش سست است. به آیه‌ی ۹۹ سوره‌ی نحل رجوع شود: نفسِ بدکنش بر باورمندان سروری ندارد.
سبیل الله راهِ مهرِ پروردگار است و سبیل الطاغوت راهِ نفسِ بدکنش که بر دشمنی و ستم استوار است.

ألم تر إلى الذين قيل لهم كفوا أيديكم وأقيموا الصلاة وآتوا الزكاة فلما كتب عليهم القتال إذا فريق منهم يخشون الناس كخشية الله أو أشد خشية وقالوا ربنا لم كتبت علينا القتال لولا أخرتنا إلى أجل قريب قل متاع الدنيا قليل والآخرة خير لمن اتقى ولا تظلمون فتيلاَ

برداشت از آیه :آنان که پیش‌تر خود بی‌تابی می‌کردند، چون هنگامِ کوشش رسید از مردمان ترسیدند؛ بگو بهره‌ی این جهان اندک است و رستاخیز برای نیکوکاران بهتر، و بر کسی به‌اندازه‌ی ذره‌ای ستم نمی‌رود.

روشنگری:پاسخِ همین پرسش در آیه‌ی پس از آن می‌آید: نیکی از سرشتِ الهی و بدی از نفسِ بدکنشِ خودِ انسان است.

أينما تكونوا يدرككم الموت ولو كنتم في بروج مشيدة وإن تصبهم حسنة يقولوا هذه من عند الله وإن تصبهم سيئة يقولوا هذه من عندك قل كل من عند الله فمال هؤلاء القوم لا يكادون يفقهون حديثاَ

برداشت از آیه :هر جا باشید مرگ درمی‌یابدتان، هرچند در کاخ‌های استوار باشید. نیکی از سرشتِ الهی است و بدی از نفسِ بدکنش؛ همه بر سامانِ پروردگارِ مهرپرور است تا هر کس نتیجه‌ی کردارِ خویش را ببیند. من پیام‌آورِ مردمانم، و گواهیِ پروردگارِ مهرپرور بسنده است. اینان را چه شده که سخن درنمی‌یابند؟

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۷۸ و ۷۹ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
این دو آیه از صریح‌ترین آیات در بازگرداندنِ نیکی و بدی به دو سرچشمه‌ی درونیِ انسان است. نیکی از راهِ سرشتِ الهیِ نهاده در انسان به او می‌رسد؛ سرشت مجرای آن نیکی است، نه سرچشمه‌اش.
به آیه‌ی ۴۶ سوره‌ی فصلت و آیه‌ی ۱۶۵ سوره‌ی آل عمران رجوع شود: از خودِ شماست.
پروردگارِ مهرپرور مهربانی را بر خود نوشته (آیه‌ی ۱۲ سوره‌ی انعام) و از کمترین ستم پرهیز دارد (آیه‌ی ۴۴ یونس، ۱۰۸ آل عمران و ۴۰ همین سوره).

ما أصابك من حسنة فمن الله وما أصابك من سيئة فمن نفسك وأرسلناك للناس رسولا وكفى بالله شهيداَ

برداشت از آیه :هر جا باشید مرگ درمی‌یابدتان، هرچند در کاخ‌های استوار باشید. نیکی از سرشتِ الهی است و بدی از نفسِ بدکنش؛ همه بر سامانِ پروردگارِ مهرپرور است تا هر کس نتیجه‌ی کردارِ خویش را ببیند. من پیام‌آورِ مردمانم، و گواهیِ پروردگارِ مهرپرور بسنده است. اینان را چه شده که سخن درنمی‌یابند؟

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۷۸ و ۷۹ با یکدیگر تلفیق گردیده است. به روشنگریِ آیه‌ی ۷۸ رجوع شود.

من يطع الرسول فقد أطاع الله ومن تولى فما أرسلناك عليهم حفيظاَ

برداشت از آیه :هرکه از پیام‌آور پیروی کند، از سرشتِ الهی پیروی کرده است؛ و هرکه روی برتابد، من بر او نگاهبان نیستم.

روشنگری:به آیه‌ی ۳۲ سوره‌ی آل عمران رجوع شود که همین را می‌آورد: پیروی از پیامبر، پیروی از سرشتِ الهی است، زیرا سرشتِ الهیِ او متجلی گشته است.
«ما ارسلناک علیهم حفیظاً» = نگاهبانیِ ایمانِ کسی بر دوشِ پیامبر نیست. به آیه‌ی ۱۲۸ سوره‌ی آل عمران رجوع شود.
رسالت پیامبر ابلاغ است و نه اجبار.