سوره النسا

ألم تر إلى الذين أوتوا نصيبا من الكتاب يؤمنون بالجبت والطاغوت ويقولون للذين كفروا هؤلاء أهدى من الذين آمنوا سبيلاَ

برداشت از آیه :بنگر که چگونه بر پروردگارِ مهرپرور دروغ می‌بندند؛ و همین بس که بزه‌ای آشکار است. گروهی به پندارهای خودساخته و به ستم باور دارند و ستمکاران را از باورمندان راه‌یافته‌تر می‌خوانند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۵۰ و ۵۱ با یکدیگر تلفیق گردیده است. به روشنگریِ آیه‌ی ۵۰ رجوع شود.

أولئك الذين لعنهم الله ومن يلعن الله فلن تجد له نصيراَ

برداشت از آیه :اینان از مهر دور افتاده‌اند و یاوری نخواهند یافت؛ و اگر بهره‌ای از فرمانروایی داشتند، به کسی هیچ نمی‌بخشیدند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۵۲ و ۵۳ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
نقیراً = گودیِ پشتِ هسته‌ی خرما؛ کنایه از کمترین بخشش. تنگ‌چشمی در این آیات پیامدِ همان دور افتادن از مهر است.

أم لهم نصيب من الملك فإذا لا يؤتون الناس نقيراَ

برداشت از آیه :اینان از مهر دور افتاده‌اند و یاوری نخواهند یافت؛ و اگر بهره‌ای از فرمانروایی داشتند، به کسی هیچ نمی‌بخشیدند.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۵۲ و ۵۳ با یکدیگر تلفیق گردیده است. به روشنگریِ آیه‌ی ۵۲ رجوع شود.

أم يحسدون الناس على ما آتاهم الله من فضله فقد آتينا آل إبراهيم الكتاب والحكمة وآتيناهم ملكا عظيماَ

برداشت از آیه :آیا بر مردمان به آنچه پروردگارِ مهرپرور از دهشِ خود به ایشان داده رشک می‌برند؟ به خاندانِ ابراهیم کتاب و فرزانگی و فرمانرواییِ بزرگ داده شد.

روشنگری:به آیه‌ی ۳۲ همین سوره رجوع شود: بر داشته‌ی دیگران آزمند مباشید.

فمنهم من آمن به ومنهم من صد عنه وكفى بجهنم سعيراَ

برداشت از آیه :گروهی از ایشان باور آوردند و گروهی روی برتافتند؛ و آتشِ حسرتِ رستاخیز، بس سوزان است.

إن الذين كفروا بآياتنا سوف نصليهم نارا كلما نضجت جلودهم بدلناهم جلودا غيرها ليذوقوا العذاب إن الله كان عزيزا حكيماَ

برداشت از آیه :ستمکاران در آتشِ حسرتِ کردارِ خویش‌اند و هر ستمی را سوزشی دیگر است؛ و باورمندانِ نیکوکار را بوستان‌هایی جاودان است با همسرانی پاک و سایه‌ای گسترده.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۵۶ و ۵۷ با یکدیگر تلفیق گردیده است.

والذين آمنوا وعملوا الصالحات سندخلهم جنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها أبدا لهم فيها أزواج مطهرة وندخلهم ظلا ظليلاَ

برداشت از آیه :ستمکاران در آتشِ حسرتِ کردارِ خویش‌اند و هر ستمی را سوزشی دیگر است؛ و باورمندانِ نیکوکار را بوستان‌هایی جاودان است با همسرانی پاک و سایه‌ای گسترده.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۵۶ و ۵۷ با یکدیگر تلفیق گردیده است.

إن الله يأمركم أن تؤدوا الأمانات إلى أهلها وإذا حكمتم بين الناس أن تحكموا بالعدل إن الله نعما يعظكم به إن الله كان سميعا بصيراَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور فرمان می‌دهد که سپرده‌ها را به صاحبانشان بازگردانید و در داوری میانِ مردمان به داد داوری کنید؛ و چه نیکوست آنچه شما را به آن پند می‌دهد که او شنوا و بیناست.

روشنگری:امانت = سپرده. این آیه دو چیز را کنار هم می‌نهد: بازگرداندنِ سپرده و دادگری در داوری؛ هر دو کنشِ سرشتِ الهی در زندگیِ روزمره است.
به آیه‌ی ۱۳۵ همین سوره و آیه‌ی ۸ سوره‌ی مائده رجوع شود.

يا أيها الذين آمنوا أطيعوا الله وأطيعوا الرسول وأولي الأمر منكم فإن تنازعتم في شيء فردوه إلى الله والرسول إن كنتم تؤمنون بالله واليوم الآخر ذلك خير وأحسن تأويلاَ

برداشت از آیه :از سرشتِ الهیِ خود پیروی کنید و از پیام‌آور و از کارگزارانِ خود؛ و اگر در چیزی ناسازگار شدید، آن را به سرشتِ الهی و پیام‌آور بازگردانید، اگر به پروردگارِ مهرپرور و رستاخیز باور دارید. این بهتر و نیک‌فرجام‌تر است.

روشنگری:اولی الامر = کارگزاران و گردانندگانِ کار. به واژه‌ی کلیدیِ امر رجوع شود.
آیه بازگشتگاهِ ناسازگاری را سرشتِ الهی و پیام‌آور می‌داند، نه خودِ کارگزاران؛ یعنی فرمان‌بریِ آنان مشروط است، نه بی‌قید.
موضوعِ داور و داوری در بروزِ ناسازگاری، از این آیه تا آیه‌ی ۷۰ همین سوره پی گرفته شده است.

ألم تر إلى الذين يزعمون أنهم آمنوا بما أنزل إليك وما أنزل من قبلك يريدون أن يتحاكموا إلى الطاغوت وقد أمروا أن يكفروا به ويريد الشيطان أن يضلهم ضلالا بعيداَ

برداشت از آیه :شگفت از آنان که دم از باور می‌زنند و داوری را نزدِ ستمکار می‌برند، حال آنکه فرمان یافته‌اند ستم را نپذیرند؛ و نفسِ بدکنش می‌خواهد که یکسره از راه بگردند.

روشنگری:طاغوت = ستم و پندارِ خودساخته. به آیه‌ی ۲۵۶ سوره‌ی بقره رجوع شود.