سوره المائده

يا أيها الرسول لا يحزنك الذين يسارعون في الكفر من الذين قالوا آمنا بأفواههم ولم تؤمن قلوبهم ومن الذين هادوا سماعون للكذب سماعون لقوم آخرين لم يأتوك يحرفون الكلم من بعد مواضعه يقولون إن أوتيتم هذا فخذوه وإن لم تؤتوه فاحذروا ومن يرد الله فتنته فلن تملك له من الله شيئا أولئك الذين لم يرد الله أن يطهر قلوبهم لهم في الدنيا خزي ولهم في الآخرة عذاب عظيمَ

برداشت از آیه :اندوه مخور از آنان که به زبان می‌گویند باور آوردیم و دل‌هاشان باور ندارد، و از آنان که دروغ را می‌شنوند و سخن را از جای خود می‌گردانند. هرکه گمراهی را خود بخواهد، او را از آن بازنتوانی داشت؛ اینان دل‌هاشان پاک نشده و در این جهان خواری و در رستاخیز رنجی بزرگ دارند.

روشنگری:«یحرفون الکلم من بعد مواضعه» = جابه‌جا کردنِ سخن از جای خود. به آیه‌ی ۱۳ همین سوره و آیه‌ی ۴۶ سوره‌ی نساء رجوع شود.
فتنه= شر و فساد
خزی= رسوا
سماعون= جاسوس، دروغگو، مطیع، فرمان بر

سماعون للكذب أكالون للسحت فإن جاءوك فاحكم بينهم أو أعرض عنهم وإن تعرض عنهم فلن يضروك شيئا وإن حكمت فاحكم بينهم بالقسط إن الله يحب المقسطينَ

برداشت از آیه :اگر دروغ‌شنوان و رشوه‌خواران برای داوری به نزدم آیند، یا از آنان روی برمی‌گردانم و یا اگر داوری کنم، به داد داوری خواهم کرد؛ که پروردگارِ مهرپرور دادگران را دوست می‌دارد.

روشنگری:السحت = درآمدِ ناروا، رشوه. المقسطین = دادگران.
عبارتِ پروردگارِ مهرپرور دادگران را دوست می‌دارد سه بار در قرآن آمده است: همین آیه، آیه‌ی ۹ حجرات و آیه‌ی ۸ ممتحنه؛ هر سه بار در میانه‌ی کشمکشِ مردمان.

وكيف يحكمونك وعندهم التوراة فيها حكم الله ثم يتولون من بعد ذلك وما أولئك بالمؤمنينَ

برداشت از آیه :شگفت که من را داور می‌خوانند، حال آنکه کتابِ خویش را دارند و رهنمودِ پروردگارِ مهرپرور در آن است؛ و سپس روی برمی‌تابند. اینان باورمند نیستند.

إنا أنزلنا التوراة فيها هدى ونور يحكم بها النبيون الذين أسلموا للذين هادوا والربانيون والأحبار بما استحفظوا من كتاب الله وكانوا عليه شهداء فلا تخشوا الناس واخشون ولا تشتروا بآياتي ثمنا قليلا ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الكافرونَ

برداشت از آیه :در تورات رهنمون و روشنایی است و پیام‌آوران و دانایانِ باورمند بر پایه‌ی آن داوری می‌کردند و نگاهبانِ آن بودند. پس از مردمان مترسید و از ستمِ خویش بترسید، و نشانه‌های پروردگارِ مهرپرور را به بهایی ناچیز مفروشید. آنان که بر پایه‌ی رهنمودِ او داوری نکنند، ستمکارند.

روشنگری:«فلا تخشوا الناس و اخشون» = از مردمان مترسید و از من بترسید، به مفهومِ ترسیدن از کردارِ خویش. به آیه‌ی ۱۷۵ سوره‌ی آل عمران رجوع شود.

وكتبنا عليهم فيها أن النفس بالنفس والعين بالعين والأنف بالأنف والأذن بالأذن والسن بالسن والجروح قصاص فمن تصدق به فهو كفارة له ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الظالمونَ

برداشت از آیه :در تورات مقرر شد که جان در برابرِ جان و زخم در برابرِ زخم پادافره دارد؛ و هرکه ببخشد، آن بخشش خطایش را می‌پوشاند. آنان که بر پایه‌ی رهنمودِ پروردگارِ مهرپرور داوری نکنند، ستمکارند.

روشنگری:«فمن تصدق به فهو کفارة له» = بخشش، خطا را می‌پوشاند. همان قاعده‌ی عفو و غفران: پوشاننده‌ی خطا کردارِ خودِ انسان است.
به آیات ۱۷۸ و ۱۷۹ سوره‌ی بقره رجوع شود: پادافرهِ دادگرانه، چرخه‌ی انتقام را مهار می‌کند و از این رو در آن زندگی نهفته است.

وقفينا على آثارهم بعيسى ابن مريم مصدقا لما بين يديه من التوراة وآتيناه الإنجيل فيه هدى ونور ومصدقا لما بين يديه من التوراة وهدى وموعظة للمتقينَ

برداشت از آیه :و در پیِ ایشان، عیسی پسرِ مریم را برانگیختم، گواهِ آنچه پیش از او بود؛ و انجیل را آورد که در آن رهنمون و روشنایی است و گواهِ تورات، و رهنمون و اندرزی برای نیکوکاران.

وليحكم أهل الإنجيل بما أنزل الله فيه ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الفاسقونَ

برداشت از آیه :پیروانِ انجیل باید بر پایه‌ی آنچه در آن است داوری کنند؛ و آنان که چنین نکنند، نافرمانند.

وأنزلنا إليك الكتاب بالحق مصدقا لما بين يديه من الكتاب ومهيمنا عليه فاحكم بينهم بما أنزل الله ولا تتبع أهواءهم عما جاءك من الحق لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا ولو شاء الله لجعلكم أمة واحدة ولكن ليبلوكم في ما آتاكم فاستبقوا الخيرات إلى الله مرجعكم جميعا فينبئكم بما كنتم فيه تختلفونَ

برداشت از آیه :و کتابی که به راستی از دلِ من برآمده، گواهِ کتاب‌های پیشین و نگاهبانِ آنها. پس داوری می‌کنم و از هوس‌هاشان پیروی نمی‌کنم. برایِ آزمون هر گروه راه و روشی است؛ و اگر پروردگارِ مهرپرور می‌خواست همه را یک امت می‌کرد. پس در نیکی‌ها بر یکدیگر پیشی گیرید، که بازگشتِ همه به سویِ اوست و در آنچه اختلاف داشتید آگاه خواهید شد.

روشنگری:- «لکل جعلنا منکم شرعة و منهاجاً» = برای هر یک راه و روشی نهاده شد. گوناگونیِ راه‌ها خواسته‌ی خودِ پروردگار است، نه لغزشی که باید از میان برود؛ و آنچه از انسان خواسته می‌شود پیشی گرفتن در نیکی‌هاست، نه یکسان شدن.
- به آیه‌ی ۶۲ سوره‌ی بقره رجوع شود: در رستاخیز همه‌ی باورمندانِ نیکوکار پاداشِ خویش را می‌یابند.
- مفسران این آیه را از روشن‌ترین جاهایی دانسته‌اند که قرآن گوناگونیِ آیین‌ها را می‌پذیرد و به‌جای یکسان‌سازی، هم‌چشمی در نیکی را می‌نشاند.

وأن احكم بينهم بما أنزل الله ولا تتبع أهواءهم واحذرهم أن يفتنوك عن بعض ما أنزل الله إليك فإن تولوا فاعلم أنما يريد الله أن يصيبهم ببعض ذنوبهم وإن كثيرا من الناس لفاسقونَ

برداشت از آیه :میانشان بر پایه‌ی سرشتِ الهی داوری می‌کنم و از هوس‌هاشان پیروی نمی‌کنم و اگر از بخشی از آن روی برتابند، برآن استوار می‌مانم، و می‌دانم به سببِ ستمِ خویش گرفتار می‌شوند. و بسیاری از مردمان نافرمانند.

أفحكم الجاهلية يبغون ومن أحسن من الله حكما لقوم يوقنونَ

برداشت از آیه :آیا داوریِ روزگارِ نادانی را می‌جویند؟ و برای مردمِ باورمند، چه داوری‌ای نیکوتر از داوریِ سرشتِ مهربانِ الهی است؟

روشنگری:«حکم الجاهلیة» = داوریِ برخاسته از نادانی. در برابرِ آن، داوریِ برخاسته از رهنمودِ مهر نهاده شده است.