سوره المائده

ولو كانوا يؤمنون بالله والنبي وما أنزل إليه ما اتخذوهم أولياء ولكن كثيرا منهم فاسقونَ

برداشت از آیه :اگر به پروردگارِ مهرپرور و پیام‌آور و آنچه آورده باور داشتند، ستمکاران را پشتوانه نمی‌گرفتند؛ ولی بسیاری از ایشان بدکارانند.

لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرونَ

برداشت از آیه :سرسخت‌ترین دشمنانِ باورمندان را یهود و همتاگیرندگان می‌یابی، و نزدیک‌ترینشان در دوستی کسانی را که گفتند ما پیروِ مسیحیم؛ زیرا در میانشان دانایان و پارسایانی هستند و خودبزرگ‌بین نیستند.

روشنگری:آیه، نزدیکی و دوری را به خوی و کردار می‌بندد، نه به نام و هم‌وندی: دانایی و پارسایی و نبودِ خودبزرگ‌بینی. به آیه‌ی ۱۹۹ سوره‌ی آل عمران رجوع شود.

وإذا سمعوا ما أنزل إلى الرسول ترى أعينهم تفيض من الدمع مما عرفوا من الحق يقولون ربنا آمنا فاكتبنا مع الشاهدينَ

برداشت از آیه :و چون آنچه را از سرشتِ الهی پیام‌آور برآمده می‌شنوند، چشمانشان از اشک لبریز می‌شود، زیرا راستی را بازمی‌شناسند؛ و می‌گویند پروردگارا باور آوردیم، پس ما را در شمارِ گواهان بنویس.

وما لنا لا نؤمن بالله وما جاءنا من الحق ونطمع أن يدخلنا ربنا مع القوم الصالحينَ

برداشت از آیه :و چرا به پروردگارِ مهرپرور و به سرشتِ راستین او که به ما رسیده باور نیاوریم، حال آنکه امید داریم با مردمِ شایسته درآییم؟

فأثابهم الله بما قالوا جنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها وذلك جزاء المحسنينَ

برداشت از آیه :و به سببِ همین سخن، فردوسِ جاودان را از کردارِ خویش یافتند؛ و این پاداشِ نیکوکاران است.

روشنگری:در این آیه، محسن به معنای نیکوکار اشاره به باور نمودن پروردگار مهر پرور از سوی عالمان مسیحی در آیه 84 همین سوره و رد باور غلطی که در آیات 72 و 73 آمده دارد. اینان عیسی علیه السلام را پیامبر دانسته و او را یکی از سه یا پروردگار ندانسته اند.

والذين كفروا وكذبوا بآياتنا أولئك أصحاب الجحيمَ

برداشت از آیه :و ناباورانی که نشانه‌ها را دروغ انگاشتند، هم‌نشینِ آتشِ حسرتِ کردارِ خویش‌اند.

يا أيها الذين آمنوا لا تحرموا طيبات ما أحل الله لكم ولا تعتدوا إن الله لا يحب المعتدينَ

برداشت از آیه :ای باورمندان، پاکیزه‌هایی را که بر شما روا شده ناروا مشمارید و از مرز مگذرید، که پروردگارِ مهرپرور از زیاده‌روی خشنود نیست.

روشنگری:آیه، سخت‌گیریِ خودساخته را زیاده‌روی می‌شمارد. به آیه‌ی ۶ همین سوره رجوع شود: پروردگار نمی‌خواهد بر شما تنگ گیرد.

وكلوا مما رزقكم الله حلالا طيبا واتقوا الله الذي أنتم به مؤمنونَ

برداشت از آیه :و از آنچه پروردگارِ مهرپرور روزیِ شما کرده، پاکیزه و گوارا بخورید؛ و چون به او باور دارید، نیکوکار باشید.

لا يؤاخذكم الله باللغو في أيمانكم ولكن يؤاخذكم بما عقدتم الأيمان فكفارته إطعام عشرة مساكين من أوسط ما تطعمون أهليكم أو كسوتهم أو تحرير رقبة فمن لم يجد فصيام ثلاثة أيام ذلك كفارة أيمانكم إذا حلفتم واحفظوا أيمانكم كذلك يبين الله لكم آياته لعلكم تشكرونَ

برداشت از آیه :سوگندِ ناسنجیده به شمار نمی‌آید، ولی سوگندی که دل بر آن گره خورده بازخواست دارد؛ و جبرانِ آن خوراک دادن به ده نیازمند است، یا پوشاندنشان، یا آزاد کردنِ بنده‌ای. و هرکه نیابد، سه روز روزه بدارد. سوگندهای خود را نگاه دارید.

روشنگری:به آیه‌ی ۲۲۵ سوره‌ی بقره رجوع شود که همین تفاوتِ سوگندِ ناسنجیده و سوگندِ از دل برآمده را می‌آورد.
در جبرانِ آن، سه راه نهاده شده و همه از جنسِ رساندنِ سود به دیگری‌اند: خوراک، پوشاک، رهایی.

يا أيها الذين آمنوا إنما الخمر والميسر والأنصاب والأزلام رجس من عمل الشيطان فاجتنبوه لعلكم تفلحونَ

برداشت از آیه :ای باورمندان، مستی و قمار و بت‌ و فال‌گیری، پلیدی و از کارِ نفسِ بدکنش است؛ از آن دوری کنید، باشد که رستگار شوید.

روشنگری:این آیه گامِ پایانیِ رهنمودِ قرآن درباره‌ی باده است: نخست سنجشِ سود و زیان در آیه‌ی ۲۱۹ سوره‌ی بقره، سپس نهیِ نیایش در حالِ ناهشیاری در آیه‌ی ۴۳ سوره‌ی نساء، و سرانجام دوری در همین آیه. به آیه‌ی ۹۱ همین سوره رجوع شود که سببِ آن را بازماندن از یادِ پروردگارِ مهرپرور و افتادن در کینه می‌خوانَد.