سوره المائده

وحسبوا ألا تكون فتنة فعموا وصموا ثم تاب الله عليهم ثم عموا وصموا كثير منهم والله بصير بما يعملونَ

برداشت از آیه :پنداشتند آزمونی در کار نیست، پس با پیروی از نفسِ بدکنش کور و کر شدند؛ آنگاه پشیمان شدند و دوباره بسیاری‌شان کور و کر گشتند. و پروردگارِ مهرپرور به کردارشان بیناست.

روشنگری:فعموا و صموا= چشم و گوش خود را بستند - خود را به نادانی زدند - از یاد بردند.
تاب الله = از کردار بد خود پشیمان شدن.
فتنه = آزمون مهربانی و ستمکاری.
والله بصیر بما تعملون = مشاهده کردار و نتیجه آزمون هر کس در رستاخیز.

لقد كفر الذين قالوا إن الله هو المسيح ابن مريم وقال المسيح يا بني إسرائيل اعبدوا الله ربي وربكم إنه من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة ومأواه النار وما للظالمين من أنصارَ

برداشت از آیه :ستمکارند آنان که گفتند مسیح، پسرِ مریم، همان پروردگار است؛ حال آنکه خودِ مسیح گفت ای فرزندانِ اسرائیل، از پروردگارِ مهرپرور پیروی کنید که پروردگارِ من و شماست. هرکه چیزی را همتای او گیرد، در رستاخیز از فردوس بازماند و از حسرت، آتش به جانش افتد؛ و ستمکاران را یاوری نیست.

روشنگری:به آیه‌ی ۵۱ سوره‌ی آل عمران رجوع شود که همین سخن را از زبانِ عیسی می‌آورد: سرشتِ الهی از پروردگارِ من و شماست.

لقد كفر الذين قالوا إن الله ثالث ثلاثة وما من إله إلا إله واحد وإن لم ينتهوا عما يقولون ليمسن الذين كفروا منهم عذاب أليمَ

برداشت از آیه :ستمکارند آنان که گفتند پروردگار سه‌گانه است؛ جز پروردگارِ یگانه آفریدگاری نیست. اگر از این سخن بازنایستند، ناباورانِ ایشان را رنجی دردناک خواهد رسید.

روشنگری:به آیه‌ی ۱۷۱ سوره‌ی نساء رجوع شود.

أفلا يتوبون إلى الله ويستغفرونه والله غفور رحيمَ

برداشت از آیه :چرا پشیمان نمی‌شوند و لغزشِ خود را با نیکی نمی‌پوشانند؟ پروردگارِ مهرپرور خطاپوش و مهربان است.

روشنگری:همان قاعده‌ی عفو و غفران: پشیمانی و پوشاندنِ خطا با نیکی، کردارِ خودِ انسان است. به آیه‌ی ۱۱۰ سوره‌ی نساء رجوع شود.

ما المسيح ابن مريم إلا رسول قد خلت من قبله الرسل وأمه صديقة كانا يأكلان الطعام انظر كيف نبين لهم الآيات ثم انظر أنى يؤفكونَ

برداشت از آیه :مسیح، پسرِ مریم، جز پیام‌آوری نبود که پیش از او نیز پیام‌آورانی گذشتند؛ و مادرش زنی راستین بود. هر دو خوراک می‌خوردند. بنگر که چگونه نشانه‌ها را برایشان روشن می‌کنم و بنگر که چگونه روی برمی‌گردانند.

روشنگری:«کانا یاکلان الطعام» = هر دو خوراک می‌خوردند؛ یادآوریِ انسان بودنِ ایشان. به آیه‌ی ۱۷ همین سوره رجوع شود که با یادآوریِ مرگ‌پذیریِ آن دو همین را می‌گوید.

قل أتعبدون من دون الله ما لا يملك لكم ضرا ولا نفعا والله هو السميع العليمَ

برداشت از آیه :آیا به‌جایِ پروردگارِ مهرپرور چیزی را می‌پرستید که نه زیانی از شما بازمی‌دارد و نه سودی می‌رساند؟ و پروردگارِ مهرپرور شنوا و داناست.

قل يا أهل الكتاب لا تغلوا في دينكم غير الحق ولا تتبعوا أهواء قوم قد ضلوا من قبل وأضلوا كثيرا وضلوا عن سواء السبيلَ

برداشت از آیه :ای کتاب‌داران، در راه و رسمِ خود به ناروا زیاده‌روی مکنید و از هوسِ مردمانی که خود پیش‌تر گمراه شدند و بسیاری را گمراه کردند پیروی مکنید، که از راهِ راست دور افتادند.

لعن الذين كفروا من بني إسرائيل على لسان داوود وعيسى ابن مريم ذلك بما عصوا وكانوا يعتدونَ

برداشت از آیه :ستمکارانِ فرزندانِ اسرائیل از زبانِ داوود و عیسی پسرِ مریم دورباش شنیدند؛ زیرا سرکشی کردند و از مرز گذشتند، و یکدیگر را از کارِ زشتی که می‌کردند بازنمی‌داشتند. چه بد بود آنچه می‌کردند.

روشنگری:- «کانوا لا یتناهون عن منکر فعلوه» = یکدیگر را از زشتی بازنمی‌داشتند. به آیه‌ی ۶۳ همین سوره رجوع شود: خاموشی در برابرِ ستم، خود گونه‌ای از ستم است.
- لعنت یا دورباش در قرآن پیامدِ سرکشی است، هرکه باشد. به آیات ۳۴ و ۳۵ سوره‌ی حجر و آیات ۷۷ و ۷۸ سوره‌ی ص رجوع شود که همین دورباش را درباره‌ی نفسِ سرکش می‌آورند، و به آیه‌ی ۱۳ سوره‌ی اعراف که سببِ آن را خودبزرگ‌بینی می‌خوانَد.
«کانوا لا یتناهون عن منکر فعلوه» = یکدیگر را از زشتی بازنمی‌داشتند. به آیه‌ی ۶۳ همین سوره رجوع شود: خاموشی در برابرِ ستم، خود گونه‌ای از ستم است.

كانوا لا يتناهون عن منكر فعلوه لبئس ما كانوا يفعلونَ

برداشت از آیه :ستمکارانِ فرزندانِ اسرائیل از زبانِ داوود و عیسی پسرِ مریم دورباش شنیدند؛ زیرا سرکشی کردند و از مرز گذشتند، و یکدیگر را از کارِ زشتی که می‌کردند بازنمی‌داشتند. چه بد بود آنچه می‌کردند.

روشنگری:«کانوا لا یتناهون عن منکر فعلوه» = یکدیگر را از زشتی بازنمی‌داشتند. به آیه‌ی ۶۳ همین سوره رجوع شود: خاموشی در برابرِ ستم، خود گونه‌ای از ستم است.

ترى كثيرا منهم يتولون الذين كفروا لبئس ما قدمت لهم أنفسهم أن سخط الله عليهم وفي العذاب هم خالدونَ

برداشت از آیه :بسیاری از ایشان را می‌بینی که ستمکاران را پشتوانه می‌گیرند؛ چه بد است آنچه نفسِ بدکنششان برایشان پیش فرستاده، که پروردگارِ مهرپرور به ایشان دورباش گفت و در رنجِ خویش ماندگارند.

روشنگری:«قدمت لهم انفسهم» = آنچه نفسِ خودشان برایشان پیش فرستاد. به آیه‌ی ۳۰ همین سوره رجوع شود: نفسِ آدمی سرچشمه‌ی ستم است.