سوره آل عمران

واتقوا النار التي أعدت للكافرينَ

برداشت از آیه :و از آتشی که برای ستمگران فراهم می آید، بپرهیزید.

روشنگری:تقوی از آتش(واتقوا النار)، پرهیز از آتش است و تقوی از پروردگار(واتقوا الله)، نیکی در راه پروردگار است. در آیه پیشین فرمود با تقوی از پروردگار می توان به رستگاری رسید(لعلکم تفلحون). یعنی ربا خوران نه تنها از دریافت ربای چندین برابر از نیازمندان بپرهیزند، بلکه نسبت به آنان مهرورزی داشته باشند به عبارتی همانگونه که پروردگار به انسان نیکی کرده انسان هم باید به دیگران نیکی کند تا رستگاری حاصل شود. بنابراین پرهیزکاری(تقوی) به مجموعه ای از باید ها و نباید ها گفته می شود که انجام آن یا ترک آن ما را در رستاخیز به آتش حسرت و سوزش دل می کشاند ، سرلوحه باید ها نیکی و سرلوحه نباید ها ستم است و رستگاری اینگونه شکل می گیرد.

وأطيعوا الله والرسول لعلكم ترحمونَ

برداشت از آیه :از پروردگارِ مهرپرور و از پیام‌آور پیروی کنید، باشد که در مهرِ او درآیید.

وسارعوا إلى مغفرة من ربكم وجنة عرضها السماوات والأرض أعدت للمتقينَ

برداشت از آیه :به پوشاندنِ خطاها با نیکی، و به بوستانی که پهنای آن آسمان‌ها و زمین است و برای نیکوکاران آماده شده، بشتابید.

روشنگری:مغفرة = پوشاندنِ بدی با نیکی. به آیه‌ی ۱۱۴ هود (ان الحسنات یذهبن السیئات) نیز توجه گردد.

الذين ينفقون في السراء والضراء والكاظمين الغيظ والعافين عن الناس والله يحب المحسنينَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور نیکوکاران را دوست می‌دارد: آنان که در فراخی و تنگنا می‌بخشند، خشمِ خود را فرو می‌خورند و از مردمان درمی‌گذرند.

روشنگری:این آیه سه پله‌ی پیاپیِ نیکوکاری را برمی‌شمارد: بخشیدن در فراخی و تنگنا، فرو خوردنِ خشم (الکاظمین الغیظ)، و درگذشتن از مردمان (العافین عن الناس).
به آیه‌ی ۳۷ سوره‌ی شوری و آیه‌ی ۱۶ سوره‌ی تغابن رجوع شود که همین پیوندِ بخشش و فرو خوردنِ خشم را دارند.

والذين إذا فعلوا فاحشة أو ظلموا أنفسهم ذكروا الله فاستغفروا لذنوبهم ومن يغفر الذنوب إلا الله ولم يصروا على ما فعلوا وهم يعلمونَ

برداشت از آیه :نیکوکاران آنانند که چون کارِ زشتی کنند یا بر خود ستم روا دارند، پروردگارِ مهرپرور را به یاد می‌آورند و خطای خویش را با نیکی می‌پوشانند و دانسته بر آن پای نمی‌فشارند.

روشنگری:- نمونه ظلم در آیه: با یاد پروردگار مهرپرور و پشیمانی از نامهربانی، می توان آثار ستم به خود و یا دیگری را از میان برد.
- به آیه‌ی ۱۶۰ سوره‌ی بقره رجوع شود: پشیمانی تنها افسوس نیست؛ جبرانِ کردارِ ستمکارانه با کردارِ مهربانانه است.

أولئك جزاؤهم مغفرة من ربهم وجنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها ونعم أجر العاملينَ

برداشت از آیه :پاداشِ آنان پوشیده شدنِ خطاها و بوستان‌هایی جاودان است؛ و چه نیکوست پاداشِ نیکوکاران.

قد خلت من قبلكم سنن فسيروا في الأرض فانظروا كيف كان عاقبة المكذبينَ

برداشت از آیه :برای دانستن پایان کار دروغگویان، در زمین سیر و سفر کنید و روش ها و رسوم گذشتگان را بنگرید.

روشنگری:سنن = روش‌ها و قاعده‌های پایدار. این آیه، پیامدِ کردار را قاعده‌ای همیشگی می‌خوانَد، نه رخدادی گذرا.

هذا بيان للناس وهدى وموعظة للمتقينَ

برداشت از آیه :این روشنگری برای مردمان است و رهنمون و اندرزی برای نیکوکاران.

ولا تهنوا ولا تحزنوا وأنتم الأعلون إن كنتم مؤمنينَ

برداشت از آیه :سستی مکنید و اندوه مخورید؛ اگر باورمند باشید، شما برترید.

إن يمسسكم قرح فقد مس القوم قرح مثله وتلك الأيام نداولها بين الناس وليعلم الله الذين آمنوا ويتخذ منكم شهداء والله لا يحب الظالمينَ

برداشت از آیه :اگر رنجی به شما رسید، به ستمکاران نیز رنجی همانند رسید. این روزها در میانِ مردمان درگردش است تا باورمندان شناخته شوند و از میانِ شما گواهانی برگزیده شوند؛ و پروردگارِ مهرپرور ستمکاران را دوست نمی‌دارد.

روشنگری:- فاعل "لیعلم الله" خدا باوران و مؤمنان برداشت گردیده، نه پروردگار مهرپرور. در حقیقت دانش پروردگار پیشین و پسین است و این انسان خدا باور است که باید در طول زندگیش به یک دانش نسبی از پروردگار نائل آید.
- «نداولها بین الناس» = گردشِ روزگار میانِ مردمان. پیروزی و شکست هر دو میدانِ آزمونند. به آیه‌ی ۱۶۶ همین سوره رجوع شود که همین بازشناسی را می‌آورد.