سوره آل عمران

كدأب آل فرعون والذين من قبلهم كذبوا بآياتنا فأخذهم الله بذنوبهم والله شديد العقابَ

برداشت از آیه :ستم فرجامی جز گریبان‌گیر شدنِ خودِ ستمکار ندارد.

قل للذين كفروا ستغلبون وتحشرون إلى جهنم وبئس المهادَ

برداشت از آیه :ستمکاران شکست می‌خورند و در رستاخیز به دوزخِ کردارِ خود درمی‌آیند.

روشنگری:رنجِ رستاخیز پیامدِ کردارِ خودِ انسان است، نه حکمی از بیرون. به آیه‌ی ۱۸۲ همین سوره رجوع شود.

قد كان لكم آية في فئتين التقتا فئة تقاتل في سبيل الله وأخرى كافرة يرونهم مثليهم رأي العين والله يؤيد بنصره من يشاء إن في ذلك لعبرة لأولي الأبصارَ

برداشت از آیه :با پشتگرمی به سرشتِ الهی، اندکِ باورمند بر بسیارِ نیرومند چیره می‌شود؛ و در این برای بینایان پندی است.

روشنگری:هم‌راستا با آیه‌ی ۲۴۹ سوره‌ی بقره و آیه‌ی ۶۶ سوره‌ی انفال: پیروزی به شمار نیست، به پشتگرمی به سرشتِ الهی و شکیبایی است.

زين للناس حب الشهوات من النساء والبنين والقناطير المقنطرة من الذهب والفضة والخيل المسومة والأنعام والحرث ذلك متاع الحياة الدنيا والله عنده حسن المآبَ

برداشت از آیه :عشق به زن و فرزند و دارایی‌های فراوان و گوناگونِ جهان در چشمِ انسان چه آراسته است، ولی نیک‌فرجامی در سرشتِ الهیِ اوست، نه در این آراستگیِ گذرا.

روشنگری:«زُیّن» را برخی مفسران به نفسِ خودِ انسان نسبت داده‌اند و برخی به بیرون؛ خوانشِ نخست با سرشتِ آدمی سازگارتر است.

قل أؤنبئكم بخير من ذلكم للذين اتقوا عند ربهم جنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها وأزواج مطهرة ورضوان من الله والله بصير بالعبادَ

برداشت از آیه :در رستاخیز نیکوکاران را بوستان‌هایی جاودان است که از کردارِ خویش یافته‌اند، با همسرانی پاک و خشنودیِ پروردگارِ مهرپرور؛ و این از هر آراستگیِ گذرا بهتر است.

روشنگری:تقوا به معنی نیکوکاری برداشت گردیده است.

الذين يقولون ربنا إننا آمنا فاغفر لنا ذنوبنا وقنا عذاب النارَ

برداشت از آیه :پروردگارا، به رستاخیز باور آوردم؛ باشد که سرشتِ الهی لغزش‌هایم را با نیکی‌هایم بپوشاند و از رنجِ رستاخیز ایمن باشم.

الصابرين والصادقين والقانتين والمنفقين والمستغفرين بالأسحارَ

برداشت از آیه :شکیبایان، راستگویان، فروتنان و بخشندگانی که سپیده‌دمان خطای خود را با نیکی می‌پوشانند.

شهد الله أنه لا إله إلا هو والملائكة وأولو العلم قائما بالقسط لا إله إلا هو العزيز الحكيمَ

برداشت از آیه :پروردگارِ مهرپرور یگانه است، فرمانروا و فرزانه؛ و سرشتِ الهیِ دانایان که برای دادگری استوار است، یگانگیِ او را گواهی می‌دهد.

روشنگری:اولوا العلم = دانایان. گواهیِ آنان بر یگانگیِ پروردگار، گواهیِ سرشتِ الهیِ ایشان است که برای دادگری استوار ایستاده است.
قائماً بالقسط = استوار بر داد.

إن الدين عند الله الإسلام وما اختلف الذين أوتوا الكتاب إلا من بعد ما جاءهم العلم بغيا بينهم ومن يكفر بآيات الله فإن الله سريع الحسابَ

برداشت از آیه :راه و رسمِ پذیرفته نزدِ سرشتِ الهی، آشتی است؛ و ناسازگاری نه از ندانستن، که از ستمِ آگاهانه برمی‌خیزد.

روشنگری:اسلام = راه و رسمِ آشتی و پیرویِ سرشتِ الهی. به واژه‌ی کلیدیِ «دین» و آیه‌ی ۸۵ همین سوره رجوع شود.
«بغیاً بینهم» = ستمِ آگاهانه پس از رسیدنِ دانش؛ همان الگوی آیات ۷۵، ۸۹ و ۲۱۳ سوره‌ی بقره.

فإن حاجوك فقل أسلمت وجهي لله ومن اتبعن وقل للذين أوتوا الكتاب والأميين أأسلمتم فإن أسلموا فقد اهتدوا وإن تولوا فإنما عليك البلاغ والله بصير بالعبادَ

برداشت از آیه :من رویِ خود را به سرشتِ الهی سپرده‌ام، و بر من جز رساندنِ پیام نیست.