سوره النسا

ومن يكسب إثما فإنما يكسبه على نفسه وكان الله عليما حكيماَ

برداشت از آیه :هرکه گناهی کند، به زیانِ خویش کرده است؛ و هرکه اشتباه یا بدرفتاریِ خود را بر بی‌گناهی افکند، به روشنی بارِ تهمت و بدکرداری را بر دوشِ خویشتن نهاده است.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۱۱ و ۱۱۲ با یکدیگر تلفیق گردیده است.
نمونه‌ی ستم در آیه‌های ۱۱۰ و ۱۱۱ و ۱۱۲ همین سوره: بهتان زدن، افکندنِ اشتباه و بدرفتاریِ خود بر گردنِ دیگری، و باور نداشتنِ پروردگارِ مهرپرور.

ومن يكسب خطيئة أو إثما ثم يرم به بريئا فقد احتمل بهتانا وإثما مبيناَ

برداشت از آیه :هرکه گناهی کند، به زیانِ خویش کرده است؛ و هرکه اشتباه یا بدرفتاریِ خود را بر بی‌گناهی افکند، به روشنی بارِ تهمت و بدکرداری را بر دوشِ خویشتن نهاده است.

روشنگری:برداشت مفهومی آیات ۱۱۱ و ۱۱۲ با یکدیگر تلفیق گردیده است. به روشنگریِ آیه‌ی ۱۱۱ رجوع شود.

ولولا فضل الله عليك ورحمته لهمت طائفة منهم أن يضلوك وما يضلون إلا أنفسهم وما يضرونك من شيء وأنزل الله عليك الكتاب والحكمة وعلمك ما لم تكن تعلم وكان فضل الله عليك عظيماَ

برداشت از آیه :اگر دهشِ سرشتِ الهی نبود، گروهی از آنان می‌کوشیدند مرا از راه بگردانند؛ ولی جز خود را نمی‌گردانند و زیانی به من نمی‌رسانند. کتاب و فرزانگی بر دلم نشست و آنچه نمی‌دانستم آموختم؛ و این دهشی بزرگ است.

لا خير في كثير من نجواهم إلا من أمر بصدقة أو معروف أو إصلاح بين الناس ومن يفعل ذلك ابتغاء مرضات الله فسوف نؤتيه أجرا عظيماَ

برداشت از آیه :در بسیاری از زمزمه‌هایِ آنان نیکی نیست، مگر در سخنِ کسی که به بخشش یا کارِ شایسته یا آشتیِ میانِ مردمان فرمان دهد؛ و هرکه این را بر رهنمودِ سرشتِ الهی کند، پاداشی بزرگ خواهد یافت.

روشنگری:اصلاح بین الناس = آشتی افکندن میانِ مردمان. به آیه‌ی ۱۲۸ همین سوره رجوع شود: آشتی بهتر است.

ومن يشاقق الرسول من بعد ما تبين له الهدى ويتبع غير سبيل المؤمنين نوله ما تولى ونصله جهنم وساءت مصيراَ

برداشت از آیه :و هرکه پس از روشن شدنِ راه با پیام‌آور درافتد و جز راهِ باورمندان را بپیماید، به همان سو که روی کرده واگذاشته می‌شود؛ و فرجامش آتشِ حسرت است.

روشنگری:سبیل المؤمنین: راهِ باورمندان به پروردگارِ مهرپرور، راهِ مهربانی و خشنودیِ پروردگار. به آیه‌ی ۱۱۴ همین سوره رجوع شود.
غیر سبیل المؤمنین: راهِ نامهربانی و ستمکاری، که فرجامش آتشِ حسرت است.

إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيداَ

برداشت از آیه :ناباورمندی و همتاآوری پوشیده نمی‌گردد، ولی جز آن هر خطا با کردارِ نیک پوشیده می‌شود؛ و هرکه جز پروردگارِ مهرپرور را باور کند، در راهی تاریک و دور گم شده است.

روشنگری:در جهان‌بینیِ قرآنی هستی میدانی است تا انسان بتواند در آن نخست پروردگارِ مهرپرور را بشناسد و دوم به هستی مهربانی نماید.
هرکه پروردگارِ مهرپرور را باور نکند به خود ستم نموده و هرکه مهربان نباشد به دیگران ستم می‌کند.
ستمکار با پشیمانی از بدکاری و کوشش در جهتِ مهربانی، بدی‌هایش با خوبی‌هایش پوشانیده می‌شود، اما باور نداشتنِ پروردگارِ مهرپرور یا همتا قایل شدن برای او با هیچ خوبی و مهربانی قابلِ پوشش نخواهد بود، مگر آنکه فرد باورمند گردد.

إن يدعون من دونه إلا إناثا وإن يدعون إلا شيطانا مريداَ

برداشت از آیه :آنچه را به‌جای پروردگارِ مهرپرور می‌خوانند، جز اجسامی بی‌جان و هم‌نوایی با نفسِ بدکنش نیست.

روشنگری:اناث: آنچه جان ندارد، مانندِ درخت و سنگ.
۱۱۸ میانِ این آیه و ۱۱۹ سطرِ خالی نیست.

لعنه الله وقال لأتخذن من عبادك نصيبا مفروضاَ

برداشت از آیه :دورباش بر نفسِ بدکنشِ ستمکار که با وسوسه انسان‌های باورمند و مهربان را به سویِ خود می‌کشاند.

روشنگری:لعنت: دور باش، از بهشت رانده و دور شده، از جوار پروردگار دور شدن.

ولأضلنهم ولأمنينهم ولآمرنهم فليبتكن آذان الأنعام ولآمرنهم فليغيرن خلق الله ومن يتخذ الشيطان وليا من دون الله فقد خسر خسرانا مبيناَ

برداشت از آیه :هرکس راهِ نفسِ ستمکار را برگزیند، سر‌گرم آرزوی داشته‌های گوناگون دنیا می‌شود و از راهِ سرشتِ الهیِ خویش بازمی‌ماند و این زیانی آشکار است.

روشنگری:اضلنهم: گمراه کردن، که در این آیه کارِ نفسِ بدکنش است، نه کارِ پروردگارِ مهرپرور.
یبتکن اذان الانعام و فلیغیرن خلق الله: سرگرم شدن با مال و منالِ دنیوی.

يعدهم ويمنيهم وما يعدهم الشيطان إلا غروراَ

برداشت از آیه :نفسِ ستمکار انسان را می‌فریبد و با آرزوهایِ دور و دراز سرگرم می‌سازد.