سوره الانعام

بديع السماوات والأرض أنى يكون له ولد ولم تكن له صاحبة وخلق كل شيء وهو بكل شيء عليمَ

برداشت از آیه :او که آفریننده هر چیز و بر همه چیز داناست، و در آسمانها و زمین، همنشینی ندارد، چگونه فرزند دارد؟

روشنگری:بَدیع = پدیدآورنده‌ی بی‌نمونه.
این آیه همان را می‌گوید که آیه‌ی ۳ اخلاص: نه زاده است و نه زاینده.

ذلكم الله ربكم لا إله إلا هو خالق كل شيء فاعبدوه وهو على كل شيء وكيلَ

برداشت از آیه :این است پروردگارِ مهرپرور، پرورش‌دهنده‌ی شما؛ خدایی جز او نیست، آفریننده‌ی هر چیز، پس از او پیروی کنید؛ و او بر هر چیز نگاهبان است.

روشنگری:فاعبُدوه = از او پیروی کنید؛ به واژه‌ی کلیدیِ عبادت رجوع شود. وکیل = نگاهبان و کارگزار.

لا تدركه الأبصار وهو يدرك الأبصار وهو اللطيف الخبيرَ

برداشت از آیه :دیده‌ها او را درنمی‌یابند و او دیده‌ها را درمی‌یابد؛ و او نازک‌بین و آگاه است.

روشنگری:لا تُدرِکُهُ الأبصار = دیده‌ها به او نمی‌رسند. اللَّطیف = نازک‌بین، آن که به باریک‌ترین چیزها می‌رسد.
این آیه در خانواده‌ی همان نفی‌هاست: نه به دیده درمی‌آید و نه همانند دارد. به آیه‌ی ۱۱ شوری رجوع شود.

قد جاءكم بصائر من ربكم فمن أبصر فلنفسه ومن عمي فعليها وما أنا عليكم بحفيظَ

برداشت از آیه :بینش‌هایی از پروردگارتان به شما رسیده است؛ پس هر که دید، به سودِ خویش دید، و هر که نابینا ماند، به زیانِ خویش. و من نگاهبانِ شما نیستم.

روشنگری:بصائر = آیات، نشانه ها و آنچه باعث روشنگری شود
ابصر =آگاهانه از نشانه ها بهره جستن
عمی = چشم پوشی از نشانه ها
ما علیکم بحفیظ = نمی توانم کاری برایتان بکنم، نیازی به حمایت من نیست.
بصائر = بینش‌ها و روشن‌کننده‌ها که از سویِ پروردگار می‌رسند؛ و آنچه آن‌ها را می‌بیند سرشتِ الهیِ خودِ انسان است، از همین روست که آیه می‌گوید هر که دید به سودِ خویش دید.دیدن و نادیدن هر دو به خودِ انسان بازمی‌گردد؛ به آیه‌ی ۷۹ نساء رجوع شود.

وكذلك نصرف الآيات وليقولوا درست ولنبينه لقوم يعلمونَ

برداشت از آیه :و این‌چنین نشانه‌ها را گونه‌گون می‌آورم، و آنان خواهند گفت این را از جایی آموخته‌ای؛ و من آن را برای مردمی که می‌دانند روشن می‌کنم.

روشنگری:لیقولو = تا بگویند، تا اقرار نمایند، تا بپذیرند
لقوم یعلمون = برای دانایان، برای مردم دانا
لنبینه = تا روشن شود
دَرَستَ = آموخته‌ای و از دیگری فرا گرفته‌ای.

اتبع ما أوحي إليك من ربك لا إله إلا هو وأعرض عن المشركينَ

برداشت از آیه :از انباز آوران دوری و از نورِ اراده و سرشتِ الهیِ خود پیروی می‌کنم و می‌دانم که جز پروردگار مهرپرور، پروردگاری نیست.

ولو شاء الله ما أشركوا وما جعلناك عليهم حفيظا وما أنت عليهم بوكيلَ

برداشت از آیه :اگر پروردگار مهرپرور می‌خواست، انباز آوران را باورمند می‌آفرید، بنابراین تو بازدارنده و کارگزار آنان نیستی.

روشنگری:به آیه‌ی ۳۵ همین سوره رجوع شود که همین را می‌گوید: گرد آوردنِ همه بر یک راه شدنی بود و نشد، چون برگزیدن کارِ خودِ انسان است.

ولا تسبوا الذين يدعون من دون الله فيسبوا الله عدوا بغير علم كذلك زينا لكل أمة عملهم ثم إلى ربهم مرجعهم فينبئهم بما كانوا يعملونَ

برداشت از آیه :و آنان را که جز پروردگارِ مهرپرور می‌خوانند دشنام مدهید، که از دشمنی و نادانی او را دشنام دهند. این‌چنین کردارِ هر گروهی در چشمِ خودش آراسته است؛ و سپس بازگشتشان به سویِ پروردگارشان است و از آنچه می‌کردند آگاهشان می‌کند.

روشنگری:لا تَسُبّوا = دشنام مدهید. عَدواً = از دشمنی.
این یکی از روشن‌ترین آیاتِ ادبِ گفتگوست: دشنام راهِ مهر را می‌بندد و دشنامِ برگشتی می‌آورد.

وأقسموا بالله جهد أيمانهم لئن جاءتهم آية ليؤمنن بها قل إنما الآيات عند الله وما يشعركم أنها إذا جاءت لا يؤمنونَ

برداشت از آیه :و به پروردگارِ مهرپرور سخت سوگند خوردند که اگر نشانه‌ای برایشان بیاید بدان باور می‌آورند. می‌گویم نشانه‌ها نزدِ پروردگارِ مهرپرور است؛ و چه می‌دانید، شاید چون بیاید باور نیاورند.

روشنگری:جَهدَ أیمانِهِم = سخت‌ترین سوگندها.
به آیه‌ی ۷ همین سوره رجوع شود: دیدن و بسودن هم ناباوری را برنمی‌دارد.

ونقلب أفئدتهم وأبصارهم كما لم يؤمنوا به أول مرة ونذرهم في طغيانهم يعمهونَ

برداشت از آیه :و دل‌ها و دیده‌هایشان دگرگون می‌شود، چنان‌که نخستین بار باور نیاوردند، و در سرکشیِ خویش سرگشته می‌مانند.

روشنگری:أفئِدَة = دل‌ها. طُغیان = سرکشی. یَعمَهون = سرگشته می‌مانند.
در این دفتر این دگرگونی پیامدِ همان ناباوریِ نخستین است، نه کاری از بیرون. به آیه‌ی ۲۵ همین سوره و آیه‌ی ۷ بقره رجوع شود.