سوره الانعام

وما قدروا الله حق قدره إذ قالوا ما أنزل الله على بشر من شيء قل من أنزل الكتاب الذي جاء به موسى نورا وهدى للناس تجعلونه قراطيس تبدونها وتخفون كثيرا وعلمتم ما لم تعلموا أنتم ولا آباؤكم قل الله ثم ذرهم في خوضهم يلعبونَ

برداشت از آیه :آنان که می‌گویند انسان نمی‌تواند از سویِ پروردگارِ مهرپرور کتاب بیاورد، او را چنان‌که سزای اوست ارج نگذاشته‌اند، چون از مرتبه‌ی انسان بی‌خبرند و به یاوه‌های خویش سرگرم‌اند. آیا جز این است که موسی توراتِ روشنگر را برای مردمان آورد، و آنان و پدرانشان بیشترش را پنهان کردند؟

روشنگری:
وما قدر الله حق قدره = از مرتبه انسان احسن تقویم در نزد پروردگار مهرپرور بی خبرند.

وهذا كتاب أنزلناه مبارك مصدق الذي بين يديه ولتنذر أم القرى ومن حولها والذين يؤمنون بالآخرة يؤمنون به وهم على صلاتهم يحافظونَ

برداشت از آیه :و این کتابِ پربرکت که از سویِ پروردگارِ مهرپرور بر من فرو آمد، گواهِ آنچه پیش از آن بود، تا با آن مردمِ آن سرزمین و پیرامونش را بیم دهم. و آنان که به آن باور می‌آورند، به رستاخیز باور دارند و نیایشِ خویش را پاس می‌دارند.

روشنگری:مصدق = تایید کننده، باور شده

ومن أظلم ممن افترى على الله كذبا أو قال أوحي إلي ولم يوح إليه شيء ومن قال سأنزل مثل ما أنزل الله ولو ترى إذ الظالمون في غمرات الموت والملائكة باسطو أيديهم أخرجوا أنفسكم اليوم تجزون عذاب الهون بما كنتم تقولون على الله غير الحق وكنتم عن آياته تستكبرونَ

برداشت از آیه :هیچ ستمی مانند دروغ بستن به پروردگارِ مهرپرور نیست، یا ادعای دروغینِ تابشِ سرشت و اراده‌ی الهی برای آوردن کتاب، یا این لاف که من نیز مانندِ آن می‌آورم. چه هولناک است درد و رنجِ جان دادنِ دروغگویان و خودپرستان و رستاخیزِ آنان.

روشنگری:در جهان بینی قرآن، مصادیق ستم و ستمگر عبارتند از، شرک یا همتا‌باوری(ان الشرک لظلم عظیم، آیه 13 سوره لقمان)، کفر یا ناباورمندی پروردگار مهرپرور، دروغ بستن به پروردگار، نامهربانی به دیگران و هستی است.
غَمَرات = گرداب و فروافتادگی. عذابُ الهون = رنجِ خواری. تَستَکبِرون = گردن‌فرازی می‌کردند.
ستم در این آیه سه چهره دارد: دروغ بستن به او، ادعای دروغینِ وحی، و لافِ همتاسازی با سخنِ او. به آیه‌ی ۱۳ لقمان رجوع شود.
آیه فرازی هم درباره‌ی دستِ گشوده‌ی کارگزارانِ هستی در هنگامِ جان دادن دارد که در برداشت نیامده است.

ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمونَ

برداشت از آیه :در رستاخیز، تنها و تهی‌دست، چون روزِ نخستِ آفرینش، به نزدِ پروردگارِ مهرپرور بازمی‌گردید و پیوندتان با همتایانِ برساخته بریده است.

روشنگری:فُرادیٰ = تنها و یک‌یک. خَوَّلناکُم = به شما سپردیم.
آنچه در این جهان سپرده بود پشتِ سر می‌ماند و تنها کردار همراه می‌آید.

إن الله فالق الحب والنوى يخرج الحي من الميت ومخرج الميت من الحي ذلكم الله فأنى تؤفكونَ

برداشت از آیه :این پروردگار مهرپرور شما است که دانه و هسته را می‌شکافد و از دل مرگ، زندگی و از دل زندگی مرگ را بیرون می‌آورد، پس به کجا رو می‌گردانید؟

روشنگری:فالِق = شکافنده. النَّویٰ = هسته.
شکافتنِ دانه و برآمدنِ زندگی از مرگ، دو نشانه از یک کار است: هر آغازی از شکافتنِ چیزی برمی‌آید.

فالق الإصباح وجعل الليل سكنا والشمس والقمر حسبانا ذلك تقدير العزيز العليمَ

برداشت از آیه :شکافنده‌ی بامداد است، و شب را آرامش ساخت و خورشید و ماه را سنجه‌ی شمار. این است سنجشِ آن توانای دانا.

روشنگری:الشمس والقمر حسبانا = به سبب خورشید و ماه
فالِقُ الإصباح = شکافنده‌ی بامداد. سَکَناً = آرامش. حُسباناً = سنجه‌ی شمارِ زمان. تَقدیر = سنجش و اندازه نهادن.

وهو الذي جعل لكم النجوم لتهتدوا بها في ظلمات البر والبحر قد فصلنا الآيات لقوم يعلمونَ

برداشت از آیه :و اوست که ستارگان را برای شما نهاد تا در تاریکی‌های خشکی و دریا بدان‌ها راه بیابید. نشانه‌هایی برای مردمی که می‌دانند.

وهو الذي أنشأكم من نفس واحدة فمستقر ومستودع قد فصلنا الآيات لقوم يفقهونَ

برداشت از آیه :و اوست که شما را از یک تن پدید آورد، و شما را جایگاهی است و سپرده‌گاهی؛ نشانه‌هایی روشن برای مردمی که درمی‌یابند.

روشنگری:مُستَقَرّ = جایگاهِ آرام. مُستَودَع = سپرده‌گاه.
به آیه‌ی ۲۸ لقمان رجوع شود که آفرینشِ همگان را مانندِ آفرینشِ یک تن می‌آورد.

وهو الذي أنزل من السماء ماء فأخرجنا به نبات كل شيء فأخرجنا منه خضرا نخرج منه حبا متراكبا ومن النخل من طلعها قنوان دانية وجنات من أعناب والزيتون والرمان مشتبها وغير متشابه انظروا إلى ثمره إذا أثمر وينعه إن في ذلكم لآيات لقوم يؤمنونَ

برداشت از آیه :و اوست که از آسمان آبی فرو فرستاد و با آن رویشِ هر چیز: سبزه‌ای و دانه‌های برهم‌نشسته، و از شکوفه‌ی خرما خوشه‌های آویخته، و باغ‌هایی از انگور و زیتون و انار، همگون و ناهمگون. به میوه‌اش بنگرید آن‌گاه که بار می‌آورد و آن‌گاه که می‌رسد. در این‌ها نشانه‌هایی است برای مردمی که باور می‌آورند.

روشنگری:خَضِر = سبزه. مُتَراکِب = برهم‌نشسته. طَلع = شکوفه‌ی خرما. قِنوانٌ دانِیَة = خوشه‌های آویخته و در دسترس. مُشتَبِه و غیرُ مُتَشابِه = همگون و ناهمگون.

وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفونَ

برداشت از آیه :و برای پروردگارِ مهرپرور، نفس‌هایی بدکنش را انباز گرفتند، با آنکه او آفریدشان؛ و از نادانی برای او پسران و دختران بافتند. پاک و برتر است از آنچه وصف می‌کنند.

روشنگری:جن، شیطان، ابلیس و... : نفس وسوسه گر و ستمکارِ انسان، انسان دانایِ بدسرشت، دیو و دیوسیرت که از سرشتِ الهیِ خود پیروی نمی‌کنند.
الجِنّ در این دفتر نفسِ بدکنش و انسانِ دانای دیوسیرت است؛ به روشنگریِ آیه‌ی ۱۱۲ همین سوره رجوع شود.
خَرَقوا = بافتند و از خود ساختند. سُبحانَهُ و تَعالیٰ = پاک و برتر است.