سوره المائده

بسم الله الرحمن الرحيم يا أيها الذين آمنوا أوفوا بالعقود أحلت لكم بهيمة الأنعام إلا ما يتلى عليكم غير محلي الصيد وأنتم حرم إن الله يحكم ما يريدَ

برداشت از آیه :به نام پروردگار مهرپرور مهربان،
ای باورمندان، به پیمان‌های خود وفا کنید. چارپایان بر شما روا شده، جز آنچه بر شما خوانده می‌شود؛ و در حالِ احرام، شکار بر شما روا نیست. پروردگارِ مهرپرور هر چه بخواهد فرمان مى‏ دهد.

روشنگری:«اوفوا بالعقود» = به پیمان‌های خود وفا کنید. سوره با وفای به پیمان آغاز می‌شود و این نخِ پیوندِ بسیاری از آیاتِ آن است. به آیه‌ی ۱۷۷ سوره‌ی بقره رجوع شود که وفای به پیمان را از نشانه‌های نیکوکاری می‌شمارد.

يا أيها الذين آمنوا لا تحلوا شعائر الله ولا الشهر الحرام ولا الهدي ولا القلائد ولا آمين البيت الحرام يبتغون فضلا من ربهم ورضوانا وإذا حللتم فاصطادوا ولا يجرمنكم شنآن قوم أن صدوكم عن المسجد الحرام أن تعتدوا وتعاونوا على البر والتقوى ولا تعاونوا على الإثم والعدوان واتقوا الله إن الله شديد العقابَ

برداشت از آیه :نشانه‌های پروردگارِ مهرپرور را سبک مشمارید و آهنگ‌کنندگانِ خانه‌ی او را که دهش و خشنودیِ او را می‌جویند، میازارید. دشمنیِ گروهی شما را به تجاوز وانَدارد؛ در نیکی و پرهیز از ستم یکدیگر را یاری کنید، نه در گناه و دشمنی.

روشنگری:«ولا یجرمنکم شنآن قوم» = دشمنی گروهی شما را وانَدارد. همین جمله در آیه‌ی ۸ همین سوره نیز می‌آید؛ آنجا درباره‌ی دادگری و اینجا درباره‌ی تجاوز.
«تعاونوا علی البر و التقوی» = یاریِ یکدیگر در نیکی. به واژه‌ی کلیدیِ «تقوا» رجوع شود؛ تقوا نیکوکاری است، نه پرهیزکاری.

حرمت عليكم الميتة والدم ولحم الخنزير وما أهل لغير الله به والمنخنقة والموقوذة والمتردية والنطيحة وما أكل السبع إلا ما ذكيتم وما ذبح على النصب وأن تستقسموا بالأزلام ذلكم فسق اليوم يئس الذين كفروا من دينكم فلا تخشوهم واخشون اليوم أكملت لكم دينكم وأتممت عليكم نعمتي ورضيت لكم الإسلام دينا فمن اضطر في مخمصة غير متجانف لإثم فإن الله غفور رحيمَ

برداشت از آیه :پروردگار مهرپرور مهربان و خطا پوش است، آنچه ناپاک است و آنچه به‌نامِ دیگری جز پروردگار ذبح شده و آنچه به بخت و فال بخش می‌شود، بر شما روا نیست؛ و کسی که از گرسنگی ناچار شود، نه نافرمانی، بر او گناهی نیست. امروز راه و رسمِ شما را کامل کردم و دهشِ خود را بر شما تمام نمودم و آشتی را راه و رسمِ شما پسندیدم.

روشنگری:«اکملت لکم دینکم» = راه و رسمِ شما را کامل کردم. دین = راه و رسم؛ اسلام = راه و رسمِ آشتی. به واژه‌ی کلیدیِ «دین» رجوع شود.
«اتممت علیکم نعمتی» = دهشِ خود را تمام کردم. به آیه‌ی ۱۵۰ سوره‌ی بقره رجوع شود که همین تمام شدنِ دهش را می‌آورد.
جزئیاتِ خوراکی‌های ناروا در متن آمده و اینجا به اصلِ آن فروکاسته شده است.

يسألونك ماذا أحل لهم قل أحل لكم الطيبات وما علمتم من الجوارح مكلبين تعلمونهن مما علمكم الله فكلوا مما أمسكن عليكم واذكروا اسم الله عليه واتقوا الله إن الله سريع الحسابَ

برداشت از آیه :در راهِ مهرِ پروردگارِ مهرپرور نیکی کنید، از من می‌پرسند چه چیز بر ایشان رواست؛ پاکیزه‌ها، و آنچه با پرنده و جانورِ آموخته شکار می‌کنید. از آنچه برایتان نگاه داشته‌اند بخورید و نامِ پروردگارِ مهرپرور را بر آن ببرید، و از ستم بپرهیزید که او در شمارش شتابنده است.

روشنگری:امسکن علیکم: برای شما نگه داشته اند، برای شما آورده اند.
این برداشت با مفهوم آیه بعدی که درباره خوراک اهل کتاب است نیز هماهنگی دارد.

اليوم أحل لكم الطيبات وطعام الذين أوتوا الكتاب حل لكم وطعامكم حل لهم والمحصنات من المؤمنات والمحصنات من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم إذا آتيتموهن أجورهن محصنين غير مسافحين ولا متخذي أخدان ومن يكفر بالإيمان فقد حبط عمله وهو في الآخرة من الخاسرينَ

برداشت از آیه :امروز پاکیزه‌ها بر شما روا شد، و خوراکِ کتاب‌داران بر شما رواست و خوراکِ شما بر ایشان؛ و پیوند با زنانِ پاکدامنِ باورمند و زنانِ پاکدامنِ کتاب‌داران، با پرداختِ کابین و به پاکدامنی و نه به هوسرانی. و هرکه باور را نادیده بگیرد، کردارش تباه می‌شود و در رستاخیز از زیانکاران است.

روشنگری:این آیه مرزِ خوراک و پیوند را میانِ باورمندان و کتاب‌داران برمی‌دارد و هم‌زیستی را روا می‌شمارد. به آیه‌ی ۶۲ سوره‌ی بقره رجوع شود: در رستاخیز همه‌ی باورمندانِ نیکوکار پاداشِ خویش را می‌یابند.
«محصنین غیر مسافحین» = پاکدامنانه و نه از سرِ هوسرانی. به آیه‌ی ۲۴ سوره‌ی نساء رجوع شود.

يا أيها الذين آمنوا إذا قمتم إلى الصلاة فاغسلوا وجوهكم وأيديكم إلى المرافق وامسحوا برءوسكم وأرجلكم إلى الكعبين وإن كنتم جنبا فاطهروا وإن كنتم مرضى أو على سفر أو جاء أحد منكم من الغائط أو لامستم النساء فلم تجدوا ماء فتيمموا صعيدا طيبا فامسحوا بوجوهكم وأيديكم منه ما يريد الله ليجعل عليكم من حرج ولكن يريد ليطهركم وليتم نعمته عليكم لعلكم تشكرونَ

برداشت از آیه :ای باورمندان، چون به نیایش برمی‌خیزید، خود را پاکیزه سازید؛ و اگر آب نیافتید، با خاکِ پاک پاکیزگی جویید. پروردگارِ مهرپرور نمی‌خواهد بر شما تنگ گیرد، بلکه می‌خواهد شما را پاکیزه سازد و دهشِ خود را بر شما تمام کند، باشد که سپاس گزارید.

روشنگری:«ما یرید الله لیجعل علیکم من حرج» = نمی‌خواهد بر شما تنگ گیرد. به آیه‌ی ۱۸۵ سوره‌ی بقره و آیه‌ی ۲۸ سوره‌ی نساء رجوع شود: آسانی و نه دشواری.

واذكروا نعمة الله عليكم وميثاقه الذي واثقكم به إذ قلتم سمعنا وأطعنا واتقوا الله إن الله عليم بذات الصدورَ

برداشت از آیه :دهشِ پروردگارِ مهرپرور و پیمانی را که با شما بست به یاد آرید، آنگاه که گفتید شنیدیم و پذیرفتیم؛ و از ستم بپرهیزید، که او به رازِ دل‌ها داناست.

روشنگری:«سمعنا و اطعنا» = شنیدیم و پذیرفتیم. به آیه‌ی ۲۸۵ سوره‌ی بقره رجوع شود.

يا أيها الذين آمنوا كونوا قوامين لله شهداء بالقسط ولا يجرمنكم شنآن قوم على ألا تعدلوا اعدلوا هو أقرب للتقوى واتقوا الله إن الله خبير بما تعملونَ

برداشت از آیه :و ای باورمندان پروردگار مهرپرور از کردار همگان آگاه است، نیکوتر آن است که به پیروی از سرشتِ نیکوی الهیِ خویش به پا خاسته و به داد گواهی دهید، و نفسِ بدکنش شما را از دادگری باز ندارد.

روشنگری:قوّامینَ لِلّٰهِ شُهَداءَ بِالقِسط» این‌جا، و «قوّامینَ بِالقِسطِ شُهَداءَ لِلّٰه» در آیه‌ی ۱۳۵ سوره‌ی نساء — دو واژه جابه‌جا، و یک مقصود. «اعدِلوا هُوَ أقرَبُ لِلتَّقویٰ» = دادگری به پرهیز از ستم نزدیک‌تر است.
شنآن = دشمنی. أقرب للتقوی = نزدیک‌تر به پرهیزگاری.
این آیه و آیه‌ی ۱۳۵ نساء آینه‌ی یکدیگرند و دو سوی دادگری را می‌پوشانند: آنجا داد به زیانِ خویش، اینجا داد به سودِ دشمن.

وعد الله الذين آمنوا وعملوا الصالحات لهم مغفرة وأجر عظيمَ

برداشت از آیه :باورمندانِ نیکوکار را پوشیده شدنِ خطا و پاداشی بزرگ است.

والذين كفروا وكذبوا بآياتنا أولئك أصحاب الجحيمَ

برداشت از آیه :و ناباورانی که نشانه‌ها را دروغ انگاشتند و ستم پیشه کردند، هم‌نشینِ آتشِ حسرتِ کردار خویش‌اند.